شبکه‌ی دیدگاه: نیروهای سرنگونی‌طلب متحد شوید didgah      

صفحه‌ی نخست‌

حقوق بشر

يادداشت هفته

 پيوندها 

شنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۹ اوت ۲۰۱۷



سايت ديدگاه


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
فیس بوک Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

دهم اکتبر، روز مبارزه با اعدام

بهرام رحماني

روز دهم اکتبر برابر با 18 مهر ماه، روز جهانی مبارزه با اعدام است. اعدام جنایت از پیش طراحی شده حکومت علیه مخالفین سیاسی خود است. حکومت­هایی که مجازات اعدام را اجرا می­کنند جانی­ترین حکومت­های جهان هستند که حرمت و موجودیت انسان را به رسمیت نمی­شناسند. از سویی، به دلیل این که اعدام فقط شامل قربانی نمی­شود و بی­حرمتی به همه انسان­هاست مبارزه با آن نیز نباید محدود به کشوری باشد که در آن حکم اعدام در جریان است. بنابراین، برای لغو مجازات اعدام باید کمپین­های قدرتمند بین­المللی سازمان­دهی شوند. این کمپین­ها نباید فقط به یک روز محدود شوند، بلکه علیه حکومت­هایی که حکم اعدام را اجرا می­کنند فعالیت­های پیگیر و مداوم صورت گیرد.

هزاران سال است که اعدام به عنوان شکلی از مجازات در سراسر جهان به اجرا در می‌آید. از نظر تاریخی این مجازات، به دلیل انتقام‌جویی و استحکام قدرت سیاسی، همواره بازتولید شده است. با آغاز دوره‌ روشنگری در اروپا، روشنفکران انسان­دوست برای اولین بار، کشتن از پیش طراحی شده انسان توسط دولت­ها و قدرتمندان را زیر علامت سئوال بردند. مارکس، بنیان­گذار سوسیالیسم علمی، شدیدا مخالف مجازات اعدام بوده است.

در آغاز قرن بیستم، تنها سه دولت، مجازات مرگ را از قوانین کیفری خود حذف کرده بودند. بیانیه‌ حقوق بشر در دسامبر ۱۹۴۸، از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب رسید. این بیانیه، واکنشی بود علیه وحشیگری دولت‌مدارانه و ترور حکومتی‌ که در جنگ جهانی دوم از سوی آلمان و متحدانش در حق بشریت اعمال شده بود. در این بیانیه حق زندگی  برای هر انسانی محترم شمرده شده است. این توافق‌نامه‌ بین‌المللی، هم‌چنین اعمال شکنجه یا رفتار و کیفرهای «سبعانه، غیرانسانی و تحقیرکننده» را ممنوع اعلام کرده است. سازمان عفو بین‌الملل، معتقد است که اجرای مجازات اعدام، ناقض این بیانیه است. 

قراردادهای بین‌المللی و منطقه‌ای نیز از خواست رد کیفر مرگ پشتیبانی می‌کنند. به عنوان نمونه، پروتکل شماره ۱۳ کنوانسیون اروپایی حقوق بشر که در اول ژوئن ۲۰۰۳ قدرت اجرایی یافت، اولین موافقت‌نامه‌ بین‌المللی است که مجازات اعدام را ممنوع اعلام کرده است. بنابراین پروتکل، صدور احکام اعدام حتی برای جنایاتی که در زمان جنگ یا مواقعی که خطر بروز جنگ وجود دارد، صورت می‌گیرند، ممنوع است.

گذشته از آن، مجازات اعدام موافق اساسنامه‌ دادگاه عالی بین‌المللی که در سال ۱۹۹۸ به تصویب رسیده، از زمره‌ کیفرهایی که این دادگاه می‌تواند مقرر دارد، کنار گذاشته شده است. هر چند که حوزه‌ی فعالیت این دادگاه، تنها به جنایت‌هایی بسیار سنگین، مثل جنایت علیه بشریت و نسل­کشی مربوط می‌شود.

اما خوشبختانه امروزه در بیش از دو سوم کشورهای عضو سازمان ملل، یعنی ۱۳۰ کشور، مجازات اعدام لغو شده است، اما هنوز در ۶۲ کشور عضو این سازمان، هم­چنان مجازات اعدام صورت می‌گیرد.

  پنج سال است که روز دهم اکتبر، روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام تعیین شده است. هر سال در این روز، جلسات و میتینگ­ها و آکسیون­هایی با هدف لغو اعدام، در سراسر جهان برگزار می‌شود. امسال نیز تظاهرات­ها و اقدمات مختلفی در جهت لغو اعدام در سراسر جهان برگزار شد. ایران نیز یکی از چهار کشور کشور جهان است که بالاترین آمار اعدام را داشته و تنها کشوری در جهان است که کودکان را اعدام می­کند و هم­چنین اعدام­ها در ملاء­عام انجام می‌گیرد، نهادها و سازمان­های بین‌المللی مدافع حقوق بشر، نهادهای دمکراتیک و احزاب و سازمان­های سیاسی ایرانی در خارج کشور و به طور کلی مخالفین اعدام، در آکسیون­ها و جلسات خود حکومت اسلامی ایران را محکوم کردند و بر لغو اعدام در این کشور نیز تاکید نمودند.

شایان ذکر است که دولت­های دمکراتیک غرب که خود را مدافع حقوق بشر معرفی می­کنند، در حالی که در مذاکرات و معاملات خود با حکومت اسلامی، فراموش می­کنند حقوق بشر در ایران و به ویژه وجود مجازات گسترده اعدام در این کشور را نیز در مذاکرات خود مبنا قرار دهند. بر این اساس، ضروری است که احزاب و نهادهای مردمی و مدافع حقوق بشر کشورهای غرب، دولت­هایشان را تحت فشار قرار دهند و بر بایکوت سیاسی حکومت اسلامی، تاکید ورزند.

سازمان عفو بین­الملل، با صدور بیانیه­ای اعلام کرده است به دنبال انتخابات ریاست جمهوری در ایران و تحلیف محمود احمدی­نژاد، تعداد اعدام­ها در این کشور افزایش شدید و نگران کننده­ای پیدا کرده است.

ایرین خان، دبیرکل عفو بین­الملل، در این بیانیه که روز جمعه 7 اوت 2009 - 16 مرداد 1388، منتشر شد گفته است تنها در طی ۵۰ روز بیش از ۱۱۵ نفر در ایران اعدام شده­اند که به طور متوسط دو اعدام در روز است. او اضافه می­کند: «این روند حتی در مقایسه با روند همیشه بالای اعدام­ها در ایران هم بسیار بالاست.»

بر اساس این بیانیه عفو بین­الملل، از ابتدای سال ۲۰۰۹ تا انتخابات ۱۲ ژوئن، حداقل ۱۹۶ اعدام در ایران انجام شده که این کشور را پس از چین در رده دوم اعدام کنندگان در جهان قرار می­دهد.

ایرین خان، تاکید می­کند سرکوب­های خشونت­بار معترضان به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران نه تنها باعث کاهش نقض حقوق بشر در سایر ابعاد جامعه ایران شده، بلکه بر عکس به آن دامن زده است.

عفو بین­الملل، معتقد است که تعداد واقعی اعدام­ها در ایران قطعا بیش از رقمی است که رسانه­ها و حکومت رسما اعلام کرده­اند. عفو بین­الملل، گفته است حکومت ایران اسامی کلیه اعدام شدگان را منتشر نکرده و برای نمونه هویت هیچ­یک از ۲۴ نفری را که در روز ۵ اوت در زندان رجایی شهر کرج اعدام شده­اند، اعلام نشده است.

وی، با اشاره به تقاضای اکثریت قریب به اتفاق کشورهای عضو مجمع عمومی سازمان ملل متحد، مبنی بر توقف جهانی اعدام­ها از مقام­های ایران خواسته است به تعهدات بین­المللی خود در زمینه حقوق بشر عمل کنند.

اعدام شاید در کوتاه‌ مدت، مخالفین حکومت اسلامی را مرعوب نماید و یا بعضی از بزهکاران را مجبور به عقب‌نشینی کند اما قطعا در درازمدت نه تنها چنین نتیجه‌ای نخواهد داشت، بلکه وحشی­گری حاکمان حکومت اسلامی را که به سرکوب و شکنجه و اعدام متوسل می­شوند، هر چه بیش­تر به نمایش می­گذارد. حتی اعدام بزهکاران، مبارزه با عوامل اصلی جرم نیست، بلکه مبارزه با معلول است. زیرا در کشوری که دستمزدها پایین است و فقر و گرانی و تورم، بیکاری، اعتیاد،‌ طلاق، تن­فروشی، خودکشی، فروش ارگان­های بدن و غیره غوغا می­کند، روزبروز بزهکاری در جامعه زیادتر می‌شود، حذف فیزیکی این قربانیان، تاثیر چندانی در کاهش آمار جرم نخواهد داشت.

امروز از خواست­های مهم و عمومی مردم ایران، آزادی همه زندانیان سیاسی و لغو هرگونه شکنجه روحی و جسمی و سنگسار و اعدام است.

 

   بهرام رحمانی

bamdadpress@ownit.nu

 

 

منیع: روزنامه خیابان، شماره 50، چهارشنبه 22 مهر ماه 1388

امیل آدرس تماس با روزنامه خیابان: khyaban@gmail.com

 

منبع: سايت ديدگاه




نسخه‌ی چاپی  
ارسال اين مطلب به دوستان

در آرشيو سايت ديدگاه:
مطالب ديگر از
بهرام رحماني:



در پیوند با این مطلب نظری ثبت نشده است.

  


[www.didgah.net] [email: irancrises@gmail.com] [© Didgah 1996]
بازچاپ مطالب سایت دیدگاه با ذکر منبع آزاد است.