شبکه‌ی دیدگاه: نیروهای سرنگونی‌طلب متحد شوید didgah      

صفحه‌ی نخست‌

حقوق بشر

يادداشت هفته

 پيوندها 

پنجشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۷ - ۱۳ دسامبر ۲۰۱۸



سايت ديدگاه


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
فیس بوک Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

« آزادی، قربانی اصلی دهه اول هزاره سوم» - برگردان از

میلاد مختوم

پتر سلوترجیک  (Peter Sloterdjik*)در باره شهروندان دست آموز، کاندیدهای شوهای گزینشی تلویزیونی و پیروزی انگشت شست بر دیگر انگشتان سخن می گوید.

از: اشتفان لِبـِرت و کریستینه مِفـِرت

 

 

ـ آقای سلوترجیک، قهرمانان دهه اول هزاره سوم چه کسانی هستند؟

ــ پاسخ این پرسش برای من بسیار روشن است: انسان هایی که حین کنترل های امنیتی در فرودگاه ها از کوره دررفته اند. همین اواخر چند نمونه زیبا در مجله اشپیگل آمده بود؛ مسافری بطری عطر خود را به سمت در شیشه ای پرت کرده بود، مسافر دیگری به یک خانم کنترلچی سیلی زده بود. اینها قهرمانان من هستند، مبارزانی تنها بر علیه جنون امنیتی.

 

ـ به نظر می رسد که خودتان هم تجربه های بدی در این زمینه داشته اید.

ــ بله، همینطور است. هرگز فراموش نخواهم کرد، اشاره آنچنانی دست مأموری را که در فرودگاه آمستردام به من فهماند که باید بطری شراب ام را درون کانتینر پرت کنم و گرنه اجازه پرواز نخواهم داشت.  یک بطر شراب عالی ایتالیایی که میزبان سخنرانی ام یک روز پیش به من هدیه داده بود و نیتروگلیسیرین هم نداشت. به آن میمون امنیتی گفتم: "هرگز این کار را نخواهم کرد، من دست یاری برای تجاوز به خودم دراز نخواهم کرد، این کار را باید خودت انجام دهی". سپس او بطری شراب را به درون کانتینر پرت کرد. صدای بم شکستن را هنوز می شنوم، این آوای این دهه است.

 

ـ شما از جنون امنیتی حرف می زنید.

ــ این یکی از سنت های پلید سال های اخیر است. ما کم یا بیش و بی اختیار عبارت ابلهانه "جنگ بر علیه ترور" را بلعیده ایم. انسان ها بدون اینکه خودشان متوجه شوند، دست آموز شده اند. شهروندان به بردگان امنیتی تبدیل شده اند. ما اینک در یک جامعه امنیتی زندگی می کنیم، هیچ کس به موضوع آزادی علاقه نشان نمی دهد و همه چیز تحت الشعاع امنیت قرار دارد. هر کس در مخالفت با ارجحیت امنیت سخن بگوید، به عنوان دشمن بشریت شناخته می شود. کمبود میزان شکوه ها و اعتراضات در این مورد حیرت آور است. به روشنی، آزادی قربانی این دهه است.

                                                                                                                        

ـ امنیت بر آزادی چیره می شود. چه گرایش های دیگری در این سال های صفر می بینید؟

ــ انسان های معاصر اغلب نمی دانند، چه چیزی اهمیت می یابد. در سال 1968 همه چیز زیر نفوذ شورش های دانشجویی بود، شورش هایی که در نهایت و به نسبت توخالی بودند و این باعث شد که هیچ کس رخداد مهم و مؤثر آن سال، یعنی اعلام عقب نشینی آتی انگلیسی ها از امارات، را مورد توجه قرار ندهد.

 

ـ با این وجود ما مایل هستیم تکه هایی را گردآوری کنیم که شاید در کنار هم تصویری بسازند. آیا مفهوم هایی وجود دارند که شاخص زمان ما هستند؟

ــ "حرص" بدون شک یکی از کلمات کانونی سال های صفر است. بگذارید کمی موضوع را بشکافم: در کتاب ام به نام "خشم و زمان" میان "توموس" و "اروس" تمایز قایل می شوم. به بیان بسیار ساده، توموس، خودآگاهی غرور انگیز "توانِ دادن" است. اروس، برخلاف آن "خواستِ داشتن" است، تمنای برخواسته از کمبود. در حالت ایده آل اروس و توموس در تعادل هستند. اما اروس آنچنان بر فرهنگ ما چیره شده که  "تمنای تصاحب" رهبری انسان ها را در دست گرفته است و اکنون هیچگونه تعادلی از طریق "خواستِ دادن" وجود ندارد. شعار تبلیغاتی "بُخل معرکه است" کمال انطباق را با زمان داشت.

 

ـ می توان گفت که بالاخره این "خواست تصاحب" یکجانبه باعث فروپاشی سیستم مالی بین المللی شد. بنابراین سقوط بزرگ برای شما آنچنان غافلگیرانه نبود؟

ــ شاید گفتن این جمله به نظر شایسته نباشد، اما من بیش از 10 سال است که در انتظار مدام بحران بودم و در کارهای فلسفی اخیرم هم همواره در این باره نوشته ام. در کتاب "خشم و زمان" بخشی به نام "تأخیر در سنکوب سیستم طمع پویا" وجود دارد. در واقع نمی توان بیش از این از یک فیلسوف زنده انتظار داشت.

 

ـ این بحران بنیادی مالی ـ اقتصادی چه پیامدهایی برای جامعه دارد؟

ــ از سال 1945 تا کنون همواره یک بازی تناوبی میان گرایشات مرموز ابهام انگیز و گرایشات معتبر جدی وجود داشته است. پیش از این نقطه عطف گرایشات به طور معمول خفیف تر بود، اینک ما شاهد یک مقطع شدید هستیم که در 40 سال اخیر بی سابقه است.

 

ـ منظورتان این است که خطر جدی است؟

ــ مراسم خاکسپاری رسمی برای دهه ها و ارواح حاکم بر زمان وجود ندارد، اما اگر چنین چیزی وجود داشت، اینک زمان مناسبی برای برگزاری یک مراسم خاکسپاری رسمی درجه یک برای "سبک سری بسیار قابل تحمل هستی"، این "عارضه مرموز نو لیبرالی" است.

 

ـ چه چیزهای دیگری جزو این عارضه محسوب می شوند؟

ــ یک نمونه شاخض سال های صفر بدون شک کاندید شوهای تلویزیونی گزینش هنرمند است. یکی از رؤیاهای اساسی دوران مدرن به طور آشکار در این شوها نشان داده می شود: فرد خواهان شهرت است، تنها بدین خاطر که وجود دارد. انسان ها خواب درآمدهای بی زحمت را می بینند، آنها خواهان ثروت های بادآورده اند. من کی هستم که باید کار کنم تا مرفه باشم؟ رؤیای شهرت بدون هیچگونه توانایی از این هم قوی تر است: من کی هستم که برای کسب شهرت باید توانایی خاصی داشته باشم؟ هر دوی این رؤیاها در فرزندان افراد مشهور (گروهی که بیش از هر گروه دیگری این دوران را نمایندگی می کنند) به هم می رسند.

 

ـ آیا نصویر مشخصی را در برابر خود می بینید، وقتی به سال های صفر می اندیشید؟

ــ به آب اندازی کشتی "ملکه ماری 2 ". احساس فوری من این بود که اکنون همه درمی یابند که موضوع چیست. مردم خواهان بازگشت به تجملات بزرگ هستند. برای ثروتمندان بزرگ کشتی خاصی ساخته می شود، زیرا قسمت درجه یک هواپیماها برای آنان دیگر مبتذل شده است. یک کشتی مجلل جدید که سفرهایی به سبک سفرهای پیش از دوران سفرهای انبوه را ممکن می سازد. کشتی "ملکه ماری 2 " محصول برتر این دوران است.

 

ـ آیا تشابهی بین آغاز این قرن با آغازهای قرن های دیگر وجود دارد؟

ــ جهان پر از خطوط موازی کج است. البته پیداست که سال های آغازین قرن ها اغلب همراه با شعف پیروزی و رشدهای استثنایی هستند، پدیده هایی که به تمامی ناپایدار و بی دوام بوده اند. مدت زمان کوتاهی بعد از سال 1800 چنین بود و پیش از جنگ جهانی اول هم  شرایط عجیب و بسیار ملتهبی حاکم بود. انسان های حساس حس می کردند که فضا آبستن حوادث است.

 

ـ اجازه بدهید در باره کامپیوتر، اینترنت و تلفن همراه حرف بزنیم.

ــ از اینترنت بسیار استفاده می کنم. تلفن همراه هرگز نداشته ام، هیچ تمایلی ندارم که مدام پاسخگوی این پرسش که از کجا زنگ می زنی، باشم. آنچه توجه مرا به خود جلب می کند، دگرگونی تحرک دست از زمانی که تلفن همراه بوجود آمده است، می باشد. به نظر می رسد که انگشت شصت به انگشت کاری اصلی انسان مدرن تبدیل شده است.

 

ـ به راستی، بر اساس پژوهش های اولیه ای ادعا می شود که انگشت شصت در اثر نوشتن مدام پیامک (اس ـ ام ـ اس) بزرگتر می شود.

ــ می بینید! انگشت شصت از نظر ارجحیت بر دیگر انگشتان پیشی گرفته است، او برنده بزرگ این دهه است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

* پتر سلوترجیک، 61 ساله، یکی از مشهورترین فیلسوفان آلمان است. کتاب او "در جهان اندرونی سرمایه" در مورد پدیده جهانی سازی در سال 2005 انتشار یافت. کتاب تازه او به نام "زندگی ات را باید تغییر دهی" در ابتدای سال 2009 منتشر می شود.

 

برگردان: میـلاد مختـوم

منبع: مجله تسایت، شماره 51، مورخه 11 دسامبر 2008، ص.30       

 

منبع: سايت ديدگاه




نسخه‌ی چاپی  
ارسال اين مطلب به دوستان

در آرشيو سايت ديدگاه:
مطالب ديگر از
میلاد مختوم:



در پیوند با این مطلب نظری ثبت نشده است.

  


[www.didgah.net] [email: irancrises@gmail.com] [© Didgah 1996]
بازچاپ مطالب سایت دیدگاه با ذکر منبع آزاد است.