شبکه‌ی دیدگاه: نیروهای سرنگونی‌طلب متحد شوید didgah      

صفحه‌ی نخست‌

حقوق بشر

يادداشت هفته

 پيوندها 

سه شنبه ۲ خرداد ۱۳۹۶ - ۲۳ مه ۲۰۱۷



سايت ديدگاه


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
فیس بوک Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

ايران صدرنشين مواد مخدر در جهان

بهرام رحماني

رشد بى‌سابقه اعتياد در ايران، هولناك و تكان‌دهنده است. طبق آخرين آمار ارائه شده از سوى سازمان ملل، 13 ميليون ايرانى در جمع خانواده‌هاى معتاد قرار دارند؛ بنابراين، ايران به نسبت جمعيت در صدر كشورهاى مصرف‌كننده مواد مخدر در دنيا قرار دارد. بدين ترتيب رژيم جمهورى اسلامى، نه تنها به دليل اعدام دسته‌جمعى زندانيان سياسى، اعمال شكنجه‌هاى هولناك بر زندانيان سياسى، سنگسار و قطع اعضاى بدن انسان‌ها‌با اتكا به قوانين وحشيانه اسلامى، آموزش‏ و سازمان¬دهى جوخه‌هاى ترور، كودك‌آزارى، سركوب سيستماتيك زنان، استثمار شديد مزدبگيران و سركوب جنبش‏ كارگرى و جنبش‏هاى ديگر نظير جنبش‏ جوانان و دانش¬جويان، زنان و مردم محروم و تحت ستم، تهديد و ترور نويسندگان و روزنامه‌نگاران و غيره معروف بوده است، اكنون نيز در سازمان‌دهى معتاد كردن جوانان براى كسب سود از بازار ميلياردى فروش‏ مواد مخدر و رها شدن از اعتراض‏ جوانان با مبتلا كردن آن‌ها به افيون، صدرنشين كشورهاى جهان شده است. هر كسى كه كوچك‌ترين آشنايى به مسائل اقتصادى، سياسى و اجتماعى داشته باشد، بلافاصله درباره رشد صعودى اعتياد در ايران خواهد گفت كه با تعدادى قاچاقچى سودجو نمى‌توان در ابعاد وسيع مواد مخدر جا‌به‌جا كند و انسان‌ها را در سطح چند ميليونى معتاد كرد؛ مگر اين كه باندهاى مافياى رژيم، پشت صحنه سازمانده و گرداننده اصلى آن باشند. براى مثال چند سال پيش‏ يكى از مقامات رژيم جمهورى اسلامى در كردستان، خطاب به جوانان گفته بود كه بلايى به سرتان خواهيم آورد كه هرگز از آن رهايى نخواهيد يافت. از اين‌رو حداقل در كردستان و استان كرمانشاه، شواهد و قرائن زيادى وجود دارد كه نشان مى‌دهند باندهاى توزيع مواد مخدر تحت حمايت «سرداران و سالاران» سپاه پاسداران، مامورين انتظامى، نيروهاى بسيج، وزارت اطلاعات، و فرقه‌هايى كه تحت عنوان «حزب و سازمان» در كليه دم و دستگاه رژيم از بالا تا پايين حضور دارند، قرار دارند. بنا به آمارهاى رسمى منتشرشده از سوى مقامات و ارگان‌هاى رژيم، روزانه 2000 كيلو از انواع مواد مخدر در ايران مصرف مى‌شود كه سالانه فقط 120 تن از اين مواد افيونى كشف و ظبط مى‌شود. استفاده از مواد مخدر در تاريخ ايران، به ويژه در دوره حاكميت جمهورى اسلامى، يكى از مهم‌ترين و اصلى‌ترين مواد مجالس‏ و مهمانى‌هاى «علما و بزرگان و مقامات عالى‌رتبه» است. اعتياد هم مانند همه گوشه‌هاى حيات اجتماعى طبقاتى است، يعنى مقامات به اصطلاح لشكرى و كشورى و پول¬داران، هرگز كارشان به كلانترى‌ها، بيمارستان‌ها و گوشه خيابان خوابيدن و جان دادن، كشيده نمى‌شود كه آمارى از آن‌ها وجود داشته باشد، بلكه قربانيان آن اصولا افراد متوسط و پايين جامعه هستند كه به دلايل متعددى از جمله فشارهاى اقتصادى، سياسى، اجتماعى، فرهنگى و خانوادگى در دام مخوف هيولاى اعتياد گرفتار شده‌اند. آقازاده‌هايى كه در ناز و نعمت مى‌لولند و شبانه‌روز از هزار و يك تفريح از جمله مواد مخدر نيز استفاده مى‌كنند، سازمان‌دهندگان اصلى توزيع مواد مخدر و اجناس‏ قاچاق هستند و از اين راه، ثروت‌هاى كلانى نيز به جيب زده‌اند. مهم‌تر از همه در طول تاريخ معروف است كه آخوند جماعت اگر ترياك نكشد، نمى‌تواند در بالاى منبر خرافات و مزخرفات مذهبى را با توسل به انواع و اقسام تزوير و ريا و شيون سرهم‌بندى كند و به خورد عوام‌الناس‏ دهد. جماعتى كه براى كسب پول و ثروت و قدرت و نگهدارى آن، به هر جنايتى متوسل مى‌شوند، قطعا از درآمد ميلياردى مواد مخدر نيز نمى‌توانند چشم‌پوشى كنند. براساس‏ اقرار على هاشمى، جانشين رييس‏ جمهور در ستاد مبارزه با مواد مخدر، مواد مخدر با 150 روش‏ وارد زندان‌ها مى‌شود و در هر ساعت 44 ايرانى در ارتباط با مواد مخدر دستگير مى‌شوند. اخيرا نيز فاش‏ شده است كه بسيارى از زنان زندانى، حتا زنانى كه محكوم به حبس‏ ابد هستند، حامله شده‌اند. آيا غير از عوامل و عناصر خود رژيم، كس‏ ديگرى مى‌تواند مواد مخدر را به زندان‌ها وارد كند و يا به زنان زندانى تجاوز نمايد؟! نگاهى به چند آمار رسمى ضد و نقيض‏ كه از فيلترهاى سانسور گذشته و در روزنامه‌ها درج شده است،‌مى‌اندازيم: _ پليس‏ ايران در سال 1382، حدود 201 هزار تن ترياك كشف كرده است كه 180 هزار تن، يعنى 90 درصد از اين كشفيات در استان‌هاى سيستان و بلوچستان، خراسان، كرمان، هرمزگان، يزد و فارس‏ بوده است. _ كشفيات ترياك در سال 1382، نسبت به سال 1381 كه 131 هزار تن بوده، حدود 54 درصد رشد داشته است. _ در نيمه اول سال 2004(اواسط دى 82 تا خرداد 83)، آمار كشفيات مواد مخدر در ايران 120 تن بوده كه 8 تن آن مرفين، 35 تن حشيش‏ و مابقى ترياك و هروئين بوده است. _ 17 تن از حشيش‏هاى كشف‌شده به مقصد كشورهاى عربى حوزه خليج فارس‏ در حال قاچاق بوده است. _ 120 هزار هكتار زمين زيركشت مواد مخدر در افغانستان وجود دارد كه مركز اصلى آن اراضى اطراف رود هيرمند به ويژه استان هلمند در نزديكى مرزهاى ايران است. _ منابع سازمان ملل، حجم مواد مخدر توليدى افغانستان در امسال را حدود 5 هزار تن تخمين مى‌زنند. اين رقم در سال 1381، حدود 3400 تن و در سال 1382، حدود 3800 تن بوده است. بنابراين پس‏ از اشغال نظامى افغانستان توسط نيروهاى آمريكايى و متخدينش‏، توليد مواد مخدر در آن كشور افزايش‏ يافته است. _ با توجه به توليد 5 هزار تن مواد مخدر در افغانستان، قيمت ترياك در فصل فروش‏ امسال كه از اواخر بهار شروع مى‌شود، نسبت به سال گذشته 60 درصد كاهش‏ يافته است. يعنى مصرف‌كنندگان به راحتى مى‌توانند آن را تهيه كنند. _ آمارها نشان مى‌دهد كه ورود مواد مخدر به ايران، به دليل افزايش‏ سطح توليد در افغانستان، در سال 1382، نسبت به مدت مشابه در سال 1381، حدود 20 درصد رشد داشته است. _ حجم بازداشت‌هاى ناشى از «مبارزه» با مواد مخدر، در سال 1382، حدود 367 هزار نفر بوده كه 258500 نفر از آن معتاد و 108500 نفر را قاچاقچيان تشكيل داده‌اند. _ تعداد معتادين به مواد مخدر در ايران 2000000 نفر و گنجايش‏ مراكز بازپرورى معتادان فقط 10 هزار نفر است. _ 60 درصد معتادان خيابانى دستگير‌شده در يكى از عمليات‌هاى پليس‏ كه در 84 نقطه اصلى آلوده تهران انجام شده، متاهل هستند كه سابقه 3 تا 20 سال اعتياد دارند. _ كشفيات هروئين، يعنى يكى از خطرناك‌ترين انواع مواد مخدر در سال 1382، حدود 3800 كيلو بوده كه نسبت به سال قبل 29 درصد افزايش‏ يافته است. _ مرگ‌و‌مير معتادان ايرانى، در سال 1382، نسبت به سال 1381، از 3500 نفر به 4500 نفر رسيده است. _ 60 درصد پرونده هاى قضايى مرتبط با قاچاق پستى مواد مخدر از سال 1370 تاكنون هنوز مفتوح است كه دليل اصلى آن جعلى‌بودن آدرس‏هاست.(1) در پژوهشى كه به بررسى برخى مشخصات معتادان نوجوان ايرانى مراجعه‌كننده به يك مركز اعتياد تهران با حداكثر 20 سال سن شامل جنسيت، زمان شروع، نوع مواد مصرفى، روش‏ مصرف، سابقه ترك، وضعيت خانوادگى، وضعيت اجتماعى، اقتصادى، وجود علايم روانى، سابقه اقدام به خودكشى پرداخته است، مشخص‏ شد 46/98 درصد مراجعه‌كنندگان مرد بوده‌اند. طبق اين پژوهش‏، كم‌ترين سن شروع به اعتياد 8 سالگى است. 99/79 درصد از آنان بيش‏ترين ماده مورد مصرف خود را ترياك و هروئين و بالاترين روش‏ مصرف را تدخين‌(18/43 درصد در مورد ترياك و 14/57 درصد براى هروئين) عنوان كرده‌اند. در 93/76 درصد اين افراد حداقل يك‌بار سابقه ترك وجود داشته است.(2) پژوهش‏ فوق مشخص‏ كرده است كه 84/73 درصد آنان وضعيت ناهنجار اجتماعى‌_‌اقتصادى و 60 درصد وضعيت ناهنجار خانوادگى از نظر عاطفى داشته‌اند. در تمام اين افراد علائم روانى بيش‏ از همه اضطراب و افسردگى و در 53/21 درصد از آن‌ها سابقه مراجعه به مراكز سرپايى يا بسترى روان پزشكى به دليل علايم روانى وجود داشته كه از ميان عده اخير در 57/28 درصد موارد سابقه اقدام به خودكشى بيان شده است. در يك پژوهش‏ ديگرى كه توسط معاونت پيش‏گيرى سازمان بهزيسنى جمهورى اسلامى در مورد مصرف مواد مخدر نشان مى‌دهد، سهم نسبتا بالاى نوجوانان در كل جمعيت معتادان كشور 13 درصد است كه 93/76 درصد از آن‌ها سابقه لااقل يك‌بار ترك اعتياد دارند و اين به خوبى پايين بودن سن شروع اعتياد در كشور را نشان مى‌دهد و هشدار و زنگ خطر جدى براى كل جامعه ايران است. مصرف مواد مخدر نوجوانان و جوانان ايرانى را علاوه بر معضلات و مشكلات نفس‏گيرى كه بر سر راه زيست و زندگيشان قرار مى‌گيرد، به بيمارى‌هاى مسرى به ويژه بيمارى هپاتيت و ايدز مبتلا مى‌سازد و به ارتكاب جرايم گوناگون نيز مى‌كشاند. دكتر شهلا احمدى، معاون پيش‏گيرى از آسيب‌هاى بهزيستى تهران نيز با اشاره به اين كه در 20 سال اخير، رشد ابتلا به مواد مخدر سه برابر شده است، گفت: «در سال 77 تعداد معتادان كشور 2 ميليون نفر بوده است؛ در حالى كه در سال 80، اين رقم به 3 ميليون و 850 معتاد در كشور رسيد»(3) مديركل مركز مبارزه با مواد مخدر نيروى انتظامى تهران اعلام كرد: از دو ميليون معتادى كه در كشور وجود دارد، در سال گذشته، حدود 4296 نفر به دليل سوء‌مصرف مواد جان خود را از دست داده‌اند. در اين مدت حدود 48 هزار و 772 نفر در امر مواد مخدر دستگير شدند كه 302 نفر آن‌ها زن بودند. 30 نفر از قاچاقچيان دستگير شده مرد و 35 نفر آن‌ها زن بودند. در جريان پاك‌سازى 157 نقطه آلوده در شهر تهران، 49 هزار و 973 نفر دستگير شدند كه از اين تعداد 26 هزار و 56 نفر معتاد و 17 هزار و 791 نفر خرده‌فروش‏ بوده‌اند. در 9 ماه گذشته، 41 هزار و 432 پرونده قضايى براى معتادان مواد مخدر تشكيل شده است. در 6 ماه گذشته، 3 تن 608 كيلوگرم انواع مواد مخدر كشف و شناسايى شده است كه 2 تن آن ترياك، يك تن حشيش‏، 200 كيلوگرم هروئين و مقدارى از ساير مواد بوده است. وى گفت: ظرفيت اردوگاه قرچك ورامين تنها هزار نفر است؛ در حالى كه شهر تهران حدود 5 هزار معتاد و كارتن‌خواب تزريقى وجود دارد.(4) ايران، داراى مرزهاى مشترك طولانى با افغانستان(945 كيلومتر) و پاكستان(978 كيلومتر) است، به همين دليل ايران، بهترين محور ترانزيت مواد مخدر به اروپا است. براساس‏ گزارش‏ اخير سازمان ملل متحد، نزديك به يك هزار و 600 ميليارد دلار گردش‏ سالانه پول بابت خريد و فروش‏ مواد مخدر در جهان است. هم‌چنين براساس‏ گزارش‏هاى بين‌المللى در سال 2003، 200 ميليون معتاد، 10 ميليون شبكه قاچاق و نزديك به يك و نيم ميليون نفر كه به نحوى با پديده مواد مخدر درگير بودند در جهان مورد شناسايى قرار گرفته‌اند. همچنين براساس‏ گزارش‏هاى رسمى، در 20 سال گذشته، حدود دو ميليون و 500 هزار نفر در ارتباط با قاچاق و مصرف مواد مخدر در ايران دستگير شده‌اند. اعتياد در ايران، حتا به مدارس‏ نيز كشيده شده است. بنا به گفته رييس‏ تربيت بدنى و تندرستى آموزش‏ و پرورش‏ تهران، نزديك به 11400 دانش‏ آموز معتاد تحت پوشش‏ طرح ترك اعتياد قرار مى‌گيرند. مطابق اين آمار، تنها بخشى از معتادان مدارس‏ را در برمى‌گيرد، در هر مدرسه حداقل يك‌صد دانش‏آموز معتاد به موارد مخدر هستند. رييس‏ تربيت بدنى، 11 منطقه آموزش‏ و پرورش‏ تهران را كه پيش‏ از مناطق ديگر در معرض‏ اعتياد قرار دارند به اين شرح اعلام كرد: مناطق 4، 5، 8، 10، 12، 14، 15، 16، 17، 18 و 19 شهر تهران. دانش‏آموزان معتادى كه دست‌چين شده‌اند، قرار است در سال تحصيلى جديدى كه آغاز شده است تحت پوشش‏ طرح »مدرسه سه مروج سلامت« كه در واقع به نوعى »ترك اعتياد« است، قرار گيرند. مديران مدارس‏، دانش‏آموزان معتاد را شناسائى كرده و به اين گروه معرفى مى‌كنند. با توجه به آمارهاى بالا، معضل اعتياد در ايران به يك بحران اجتماعى تبديل شده است كه متاسفانه روزانه جان تعدادى از انسان‌ها را مى‌گيرد و تعداد هر چه بيش‏ترى را نيز مبتلا مى‌سازد. رشيه اصلى اين بحران را بايد در بطن سياست‌هاى غيرانسانى اقتصادى و اجتماعى جمهورى اسلامى جست‌و‌جو كرد. اين رژيم تاكنون، هيچ قاچاقچى عمده فروش‏ را معرفى نكرده است، در حالى كه ده‌ها هزار از خرده‌فروش‏ها و قربانيان اين مواد افيونى سرمايه‌داران، يعنى معتادان را دستگير و زندان و اعدام كرده است. زيرا باندهاى عمده توزيع مواد مخدر در پناه عوامل و عناصر و ارگان‌هاى رژيم قرار دارند. بنابراين تا روزى كه جمهورى اسلامى سرپاست نبايد انتظار داشت، معضل اعتياد مانند هر بحران اجتماعى ديگر، حتى مهار شود. در چنين شرايطى تشكل‌هاى مردمى، از جمله براى كمك به معتادان جايگاه ويژه‌اى پيدا مى‌كنند. ضرورى است كه دست‌اندركاران و فعالين مسايل اجتماعى و سياسى با همكارى روان‌شناسان و پزشكان داوطلب مراكزى را به وجود بياورند و افراد معتاد را به عنوان انسانى كه مجرم نيست، تحت حمايت خود قرار دهند و براى ترك اعتياد آن‌ها با استفاده از متدهاى علمى و پزشكى بكوشند. معتاد كسى است كه به دلايل فشارهاى اقتصادى، سياسى و اجتماعى به اين معضل و يا به اين بيمارى دچار شده است. بنابراين به معضل اعتياد بايد از زاويه مشكلات اقتصادى و اجتماعى نگريست؛ نه به عنوان معضل فردى. مشكلات اقتصادى و نداشتن امكانات رفاهى، شكاف عميق بين طبقات مرفه و فقير، محروميت‌ها، بى‌كارى، فقر و فلاكت و تورم فزاينده، اختناق سياسى، عدم اطمينان به آينده، ياس‏ و سرخوردگى، شكست‌ها و ناكامى‌ها، فشارهاى خانوادگى و غيره از جمله عواملى هستند كه فرد را به سوى اعتياد مى‌كشانند. اعتياد در ابعاد وسيع و هولناكى كه به عنوان يك درد جانكاه و خانمان‌برانداز دامن جامعه ايران را فراگرفته است و روز‌به‌روز نيز افزايش‏ پيدا مى‌كند، مى‌تواند به عنوان نوعى انحراف و بحران اجتماعى، مسائلى نظير عدم مشاركت در مسايل سياسى و اجتماعى و فرهنگى، توليد و كارآرايى، مشكلات خانوادگى، طلاق، بى‌كارى و خودكشى و غيره منجر شود. بدون شك جامعه و دولت در قبال جامعه و معتادان مسئوليت دارند. مادام كه در ايران، يك دولت مسئول و انسانى وجود ندارد، تشكل‌هاى توده‌اى در حد توان و ظرفيت خود مى‌تواند، اين خلاء بزرگ را پر كند. نبايد فراموش‏ كنيم كه اعتياد، يك معضل و بيمارى اجتماعى بوده و طبيعتا راه حل آن نيز يك راه اجتماعى است. بنابراين اعتياد، يكى از مهم‌ترين آسيب‌هاى جامعه ايران محسوب مى‌شود پس‏ بايد به يارى معتادان بشتابيم. 12 ژانويه 2005 منابع: 1_ روزنامه وقايع اتفاقيه، 4 تير ماه 1383 2_ خبرگزارى سينا، يك‌شنبه 7 تير ماه 1383 3_ خبرگزارى كار ايران، ايلنا، 7 آذر 1383 4_ خبرگزارى كار ايران، ايلنا، 24 آذر 1383 bamdadpress@telia.com

منبع: جهان امروز شماره 142




نسخه‌ی چاپی  
ارسال اين مطلب به دوستان

در آرشيو سايت ديدگاه:
مطالب ديگر از
بهرام رحماني:



در پیوند با این مطلب نظری ثبت نشده است.

  


[www.didgah.net] [email: irancrises@gmail.com] [© Didgah 1996]
بازچاپ مطالب سایت دیدگاه با ذکر منبع آزاد است.