شبکه‌ی دیدگاه: نیروهای سرنگونی‌طلب متحد شوید didgah      

صفحه‌ی نخست‌

حقوق بشر

يادداشت هفته

 پيوندها 

چهارشنبه ۴ بهمن ۱۳۹۶ - ۲۴ ژانویه ۲۰۱۸



سايت ديدگاه


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
فیس بوک Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

خانه تکانی نوروزی
میلاد مختوم

میلاد مختوم

نوروز جشن طبیعت است. این ضرورت زایش است که همراه با شوق رویش نهفته در درون تک تک سلول های یک به یک موجودات، دگرگونی بی بدیل هستی را در ابتدای بهار ممکن می سازد. پوسته شکنی و رهایی از پوشش ها و قید و بندهای گذشته، حتی همان بندها و پوشش هایی که بدون وجود آنها گذر از زمستان ناممکن می شد، پیش درآمد ضروری و شرط لازم جوانه زدن در بهار است؛ این همان دانشی است که درون هر دانه ای نهفته است و همین که فرصتی دست می دهد، یک مشت خاک خوب در آغوش دلچسب شبنم یا چند قطره آب زیر تابش نخستین پرتوهای گرم و مطلوب آفتاب، بستری می شود برای رویش و آنگاه دانه تن می شکافد، جوانه می زند، سر از خاک برافراشته و به آفتاب سلامی دگرباره می کند. آنچه در ورای این شکفتن ها، بر دادن ها و سر بر خاک نهادن های مدام، پیوسته از دانه ای به دانه ای دیگر نسل به نسل می گردد و ماندگار و بالنده است، همین دانش فزاینده روئیدن است، که ضامن تداوم هستی است. انسان که خود را گل سر سبد آفرینش می داند و به عنوان آخرین حلقه تکامل بر زمین و زمان و کهکشان ها فخر می فروشد، خیلی دیرتر از سایر موجودات به واقعیت این دگرگونی اجتناب ناپذیر تن می دهد.

 

رسم خانه تکانی پیش از فرا رسیدن بهار مختص ما ایرانیان و یا آنانی که نوروز را جشن می گیرند نیست، بلکه رسمی کهن است که کم یا بیش در فرهنگ های مردمان دیگر هم جایگاه ویژه ای دارد. خانه تکانی در امپراتوری روم هم رسمی معمول بوده است؛ نام ماه فوریه برگرفته از واژه لاتین "فبروار ِ" به معنی "تمیز کردن" است. شاملو در اثر جاودانه "کتاب کوچه" زیر واژه خانه تکانی آورده است:

 

"پیراستن خانه از چیزهای زائد و نالازم یا فرسوده. مردم معتقدند در آخرین روزهای سال، همانگونه که سال کهنه شده، اثاث و ابزارهای منزل هم کهنه و فرسوده شده و باید تجدید شود. به این جهت خانه را از هر حیث پاکیزه و گردگیری و تمیز و به اصطلاح خانه تکانی می کنند و به تجدید اثاث و ابزارها می پردازند، آنچه فرسوده و کهنه شده دور ریخته می شود. کوزه ها و ظروف سفالین پخت و پز و غیر آن را دور کرده می شکنند و شکسته های آنها را بیرون می اندازند و قاشق های کهنه را شکسته دور می ریزند. از اتاق ها و فرش و اثاث گردگیری می کنند و خانه سراپا تمیز می شود."

 

پرسش اما این است: ایرانیانی که با گردگیری از قفسه ها و گنجه ها، جارو زدن فرش ها، پاک کردن در و دیوار و شیشه های پنجره ها و ... خلاصه زدودن غبار زمان از رخسار اسباب خانه به پیشباز بهار و نوروز و آغاز سال نو می روند، با اعتقادات و اندیشه های گرد گرفته خود چه می کنند؟

وجود و گستردگی این همه خرافات و افکار پوسیده در میان اقشار مختلف مردم ایران نشان می دهد که متأسفانه گردگیری از اندیشه ها و اعتقاداتی که اغلب عمرشان درازتر از عمر آدمی است و گاه حتی غبار سنگین و سخت جان سالیان و بلکه سده ها هم بر آنها نشسته است، بخشی از خانه تکانی نوروزی نبوده است. اگر چنین می بود، امروز ما بدون شک در این نقطه ای که هستیم، نبودیم و جایگاه دیگری در جامعه جهانی داشتیم. براستی چند صد سال است که نسیم جانفزای فروردین بر فراز اندیشه های یخ زده مان وزیدن نگرفته است؟

 

آری باید با یک خانه تکانی بنیادی مستمر سرای ذهن و خیال را از بندهای کهنگی رهانید و با گشودن در به روی اندیشه ها و راهکارهای نو به پیشباز نوروز رفت. تنها در سایه بازنگری و باز اندیشی اساسی است که بهار آزادی ایران زمین فرا می رسد و روزگار مردم ایران نو می شود و براستی نوروز می شود. در این میان روشنگری بدون مرز و شکستن طلسم "تقدس" در تمامی پهنه های تاریخی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی ضرورتی دو چندان دارد. برای پرداختن به چنین امری باید همه چیز را بدون هیچ ملاحظه ای به نقد کشید. اگر چنین نکنیم، سال ها یکی پس از دیگری می آیند و سپری می شوند و نوروز فرا نمی رسد، بلکه تنها برگی از سالنامه ای رنگین ورق می خورد و همچنان باید با حسرت با مردم کوچه بازار هم زبان شد که: سال به سال، دریغ از پارسال!

 

با یقین به فرارسیدن بهار آزادی ایران زمین سال 1390 خورشیدی را به همه پویندگان راه آزادی تبریک می گویم.

 

میلاد مختوم

22 مارس 2011

 

"یادداشت های روز"، ویژه سایت دیدگاه نوشته می شوند. در صورت تمایل به باز تکثیر متن، لطفاً منبع را "یادداشت های روز سایت دیدگاه" قید کنید.

 

منبع: سايت ديدگاه

@ كپي رايت: اين مطلب ويژه سايت ديدگاه تهيه شده است. بازتكثير آن تنها با قيد منبع مجاز است.




نسخه‌ی چاپی  
ارسال اين مطلب به دوستان

در آرشيو سايت ديدگاه:
مطالب ديگر از
میلاد مختوم:



در پیوند با این مطلب نظری ثبت نشده است.

  


[www.didgah.net] [email: irancrises@gmail.com] [© Didgah 1996]
بازچاپ مطالب سایت دیدگاه با ذکر منبع آزاد است.