شبکه‌ی دیدگاه: نیروهای سرنگونی‌طلب متحد شوید didgah      

صفحه‌ی نخست‌

حقوق بشر

يادداشت هفته

 پيوندها 

جمعه ۲ مهر ۱۴۰۰ - ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۱



سايت ديدگاه


اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
فیس بوک Yahoo Google Twitter Delicious دنباله بالاترین

مجلس هشتم در برابر آزمون بزرگ [سرمقاله]

مردمسالاری

 نويسنده : ميرزا بابا مطهري نژاد


اين روزها بحث مهم هدفمند کردن يارانهها و چگونگي اجراي آن به  مهمترين مساله داخلي کشور تبديل شدن است. اين که براي هموار شدن مسير توسعه  بايد با  نظام يارانه اي خداحافظي کرد مورد قبول همگان است، ولي اين که آيا بهتر است از ابتدا و  به تدريج يارانهها را حذف و قيمتها و دستمزدها را همزمان واقعي کرد يا در مرحله اول  يارانهها را حذف نکرد اما آنها را هدفمند کرد و در يک مرحله ديگر به حذف آنها  به تدريج يا يک باره پرداخت، مورد اختلاف است. مجلس هفتم که اکثريت آن با دولت نهم همسو بود نظريه دولت در مورد هدفمند کردن (و نه حذف) يارانه را حمايت کرد و اينک در مجلس هشتم و دولت دهم و در سال 89 بحث بر چگونگي  اجرا است. امروز دولت و مجلس و چگونگي اداره جامعه از جمله موارد مهمي است که هم براي انتخاب جهت مجلس و هم براي شکل گيري انديشههاي قدرت ساز دولت به منظور حضور در حيات سياسي آينده  کشور بحث روز محافل و تشکلهاي سياسي است. در اين بحث حياتي و سرنوشت ساز براي کشور، خواننده و شنونده انديشمند بايد به چند نکته عنايت داشته باشد تا بتواند به نتيجه مطلوب و تحليل مناسب دست يابد. هشدار و هوشدار! که شعارها و برخوردهاي ذهني از يک طرف و شرايط را بزرکتر از آنچه هست جلوه دادن و ارزشها را تابع شرايط نمودن از سوي ديگر، چشم حقيقت بين و واقعگراي قضاوت و تشخيص را کور نکند چرا که  برخوردهاي ذهني آرمان شهري را تصوير مي کند که محقق شدن آن با واقعيات جامعه غير ممکن است. يا با ناديده گرفتن شرايط به هر علت، به علت  نا تواني در شناختن شرايط يا به علت بي تجربگي يا به علت ... جامعه را  به دنبال سرابي روانه مي کند که انتهاي آن و عاقبت آن ايجاد توقع نا بجا و حاکم شدن روح ياس و نااميدي است. برخوردهاي شرايطي با توجه کردن بيش از حد به شکل اجتماعي رويدادها (نه به محتواي اين رويدادها)، ارزشي را خلق مي کند که با از بين رفتن آن شکل، به فراموشي سپرده مي شود و جامعه با خطر بي هويتي، بي برنامگي و شکل ناپذيري و غيرنهادي مواجه مي شود. بزرگ کردن شرايط به حاکميت اقتصاد خوان هايي که حتي يک کارگاه کوچک اقتصادي را اداره نکرده اند منجر خواهد شد که آينده کار جز عوام زدگي مفرط نخواهد بود. نگارنده اعلام طرح منظور کردن وجوهي به حساب متولدين سال 89 در سفر استاني دولت از طرف رئيس دولت دهم را از جمله مثالهاي اين موضوع مي داند. نکاتي که در اين موارد بايد مورد توجه قرار گيرد  تا سره از ناسره باز شناخته شود عبارتند از: 1- طرح بايد هم در مرحله انديشه وهم در مرحله اجرا و بازدهي داراي توانايي باشد. يعني بتواند به هدف برسد. 2- در برابر سوالات و مشکلات نو، پاسخ هاي کهن را تکرار نکند.  «توين بي» جامعه شناس سرشناس مي گويد: آنچه يک تمدن را مي ميراند اين است که حاکمان و رهبران در برابر سوالات و مشکلات نوين همان پاسخ هاي کهن را تکرار کنند.  3- با شاخص مورد قبول و پذيرفته شده علمي به ارزيابي گذشته پرداختن و با همان شاخص تصوير آينده را ارائه کردن. شاخص يعني چه؟ يعني کمي کردن يک خصيصه کيفي، مثلا شاخصهاي توسعه در ديدگاه سپرز نظريه پرداز بزرگ توسعه عبارتند از: درآمد خانوار، نرخ بيکاري، امکانات آموزشي، مشارکت در امور مديريتي، اهداف آموزشي و سياسي و... و در نظر ميردال همين مفهوم با شاخصهايي چون عقلانيت، برنامه ريزي توسعه، افزايش بهره وري، بهبود سطح زندگي، تعادلهاي اقتصادي و اجتماعي، بهبود رفتار، وحدت ملي، استقلال  کشور، بنيان هاي آزادي و دموکراسي و نظم اجتماعي مورد ارزيابي قرار مي گيرد.
عقلاني بودن يک فرايند با عقلايي بودن آن متفاوت است. عقلاني بودن به لحاظ نظري يعني تناسب بين مدعا و دليل  و از نظر عملي يعني تناسب بين هدف و وسيله. اما عقلايي بودن يک فرايند به اين معني است که افراد عقلايي يا صاحبان عقل در آن رشته  و موضوع که تشخيص مي دهند بين مدعا و دليل تناسب هست يا نه  آن را درست مي دانند و تاييد مي کنند. مثلا طرح هدفمند کردن يارانهها را بيش از يکصد نفر از اقتصاد دانان معروف و مشهور و کارشناسان و مشاوران اقتصادي مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي تاييد نمي کنند.
4- هر برنامه  توسعه اعم از اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي يک تغيير ساختاري است، مدعي بايد به طور آشکار بگويد چه کسي اين تغيير را بوجود خواهد آورد؟ دولت؟ بازار؟ مردم؟ دانشگاه؟ نيروهاي نظامي / انتظامي؟ بسيج؟... و مکانيزم ورود اين عناصر به وجوه مختلف موضوع چگونه است؟  بالاخره آيا اين ادعا قاعده جامعه را به حکومت مي رساند؟ يا يک گروه خاص را؟
به نظر ما در طرح هدفمند  کردن يارانه ها بايد سخن ها و انديشهها و رفتارها و کردارها در ترازوي دقيقي که بتواند 4 محور فوق را اندازه گيري کند به پيمانه درآيد و مجلس نبايد با نگاه گروهي و حزبي شان کارشناسي  و وزن اعتباري و رسالت تاريخي خود را خدشه دار کند.

منبع: مردمسالاری، 21 فروردین 1389




نسخه‌ی چاپی  
ارسال اين مطلب به دوستان

در آرشيو سايت ديدگاه:
مطالب ديگر از
مردمسالاری:



در پیوند با این مطلب نظری ثبت نشده است.

  


[www.didgah.net] [email: irancrises@gmail.com] [© Didgah 1996]
بازچاپ مطالب سایت دیدگاه با ذکر منبع آزاد است.