20/05/2024

جنگ اوکراین

Copyright AP Photo

نگارش از مسعود سالاری

تاریخ انتشار ۲۹/۰۴/۲۰۲۴ – ۱۰:۰۶

نیروهای روسیه دست کم در سه نقطه در امتداد جبهه شرقی اوکراین به دستاوردهای بیشتری دست یافته و از جمله برای نخستین بار در چند ماه گذشته در شمال منطقه خارکیف پیشروی کرده‌اند، موضوعی که بار دیگر نیاز کی‌یف به مهمات و تسلیحات از سوی آمریکا و سایر متحدانش را برجسته کرده است.

شبکه خبری سی‌ان‌ان در تحلیلی می‌گوید پیشرفت‌های تاکتیکی روسیه اکنون روزانه است و نشان‌دهنده سرعت جدید در میدان جنگ از زمان سقوط شهر صنعتی آودیئیفکا در ماه فوریه است.

دستاوردهای روس‌ها عموماً اندک هستند، از چند صد متر قلمرو تا شاید حداکثر یک کیلومتر، اما معمولاً این دستاوردها به طور همزمان در چندین مکان اتفاق حاصل می‌شود.

در همین حال، تلفات اوکراین با انتقاد وبلاگ‌نویسان نظامی بانفوذ و تحلیلگران این کشور از اخبار رسمی نبرد نیروهای مسلح در جبهه همراه شده است.

یکی از جبهه‌های اصلی که روسیه در آن فعالیت بیشتری دارد، منطقه دونتسک است. گروه نظارتی دیپ‌استیت اوکراین که اخبار تحولات روزانه در مواضع خط مقدم را منتشر می‌کند، نیروهای روسی را نشان می‌دهد که در هشت نقطه مختلف در امتداد ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر خط مقدم در یک بازه ۲۴ ساعته پیشروی کرده‌اند.

وبلاگ‌نویسان نظامی هر دو طرف گزارش داده‌اند که نیروهای روسی از یک مسیر آبی عبور کرده و شهرک‌های سمنیوکا و بردیچی را تحت کنترل درآورده‌اند. این خبر را الکساندر سیرسکی، رئیس ارتش اوکراین روز یکشنبه در فرسته‌ای در تلگرام تایید کرد. سیرسکی گفت که روسیه تا چهار تیپ را در عملیات تهاجمی در این منطقه مستقر کرده است.

چند کیلومتر آنسوتر در شمال، سولوویو نیز اکنون در دست روس‌ها گزارش شده است و وضعیت سکونتگاه کوچک کرامیک نیز تا حدی همینطور است.

میروشنیکوف وبلاگ‌نویس نظامی اوکراینی نوشت: «عقب نشینی در منطقه عملیاتی دونتسک ادامه دارد.»

اندکی بیشتر به سمت جنوب، نیروهای روسی نیز در شهر صنعتی کراسنوگریوکا پیشروی می‌کنند و از جنوب و شرق وارد می‌شوند.

درگیری شدید در اطراف کارخانه بزرگ آجر این شهر گزارش شده است. یک وبلاگ‌نویس نظامی روسی درباره اهمیت این نبرد نوشت: «آزادسازی کارخانه آجر نسوز در واقع به معنای سقوط استحکامات کراسنوگریوکا است، زیرا حومه شمالی شهرک ساختمان‌های خصوصی هستند که در صورت سقوط کارخانه، دفاع از آنها بسیار دشوار خواهد بود.»

در جاهای دیگر، حدود ۱۸۰ کیلومتر به سمت شمال نیز نیروهای روسیه اولین موفقیت‌های خود را در طول تقریباً سه ماه در امتداد بخشی از خط مقدم که به منطقه خارکف می‌رسد، به دست آورده‌اند.

سخنگوی ارتش اوکراین وضعیت نیروهای روسی حاضر در آنجا در روز گذشته را بسیار فعال‌تر توصیف کرده و دیپ‌استیت پیشروی روسیه را بین یک تا دو کیلومتر به سمت روستای کیسلیوکا ارزیابی کرد.

روسیه آخرین بار در اواخر ژانویه و اوایل فوریه بود که در منطقه به دستاوردهای کوچکی دست یافت، اما دیپ‌استیت پیشروی جدیدی بین یک تا دو کیلومتری به سمت روستای کیسلیوکا را مشاهده کرده است. به طور کلی، خطوط مقدم جبهه در این منطقه از زمانی که اوکراین در اواخر تابستان ۲۰۲۲ بخش بزرگی از قلمرو منطقه خارکیف را بازپس گرفت، نسبتاً پایدار بوده است.

با عقب‌نشینی نیروهای اوکراین و تلفات انباشته شده از آنها، وبلاگ‌نویسان نظامی مانند میروشنیکوف و پایگاه دیپ‌استیت  اطلاع‌رسانی رسمی اوکراین را هدف گرفته‌ و نیروهای مسلح را به اطلاع‌رسانی غیرواقعی فزاینده از میدان نبرد متهم کرده‌اند.

دیپ‌استیت در پستی در تلگرام ویدئویی گرافیکی از کشته شدن یک سرباز روسی در حمله هواپیمای بدون سرنشین در روستای سولویوو منتشر کرد. اما با همرسانی این کلیپ و با این استدلال که با نشان دادن رویدادهای جداگانه و منفرد می‌توان تصویر بزرگتر را پنهان کرد، ارتش اوکراین را متهم کرد که دارد چنین کاری را انجام می‌دهد.

دیپ‌استیت نوشت: «شما همیشه می‌توانید با لذت فیلم قطعه قطعه شدن یک (سرباز) روسی را تماشا کنید. نیروهای دفاعی (اوکراین) با شلیک خود به آنها خسارت وارد می‌کنند و می‌توان حداقل یک میلیارد بار (در تلویزیون ملی) تکرار کرد که دو سوم روستا تحت کنترل ارتش اوکراین است، اما تصویر واقعی به کلی چیز دیگری است.»

موضوع در اختیار داشتن روستا را ولوشین، سخنگوی گروه عملیاتی-استراتژیک خورتیتسیا، روز شنبه در تلویزیون اوکراین اعلام کرد و همچنین گفت که هنوز نزدیک به دو سوم روستای اوچرتین در دست اوکراین است.

جنگ اوکراین
جنگ اوکراینAndriy Andriyenko/Copyright 2020 The AP. All rights reserved

سیرسکی، فرمانده ارتش اوکراین، در فرسته تلگرامی خود در روز یکشنبه به این نگرانی‌ها اشاره کرده و گفت که سوء تفاهم‌ها در برداشت از اخبار به دلیل سیال بودن تحولات بوده است. او نوشت: «تغییر پویایی در وضعیت وجود دارد، برخی از موقعیت‌ها چندین بار در روز دست به دست می‌شوند، که باعث درک مبهم از وضعیت می‌شود».

او در عین حال اذعان کرد که وضعیت کلی اوکراین بدتر شده است.

شکست‌های کوتاه مدت بیشتر

بسیاری از تحلیلگران غربی، همراه با مقامات اوکراینی، سرعت فزاینده پیشروی‌های فعلی روسیه را به عنوان تمرینی برای یورشی بزرگ در اواخر بهار امسال می‌دانند. همچنین گمان بر این است که مسکو می‌خواهد از مزیت مهم خود، یعنی داشتن مهمات بیشتر، قبل از رسیدن تدارکات تازه آمریکا به اوکراین استفاده کند.

کنگره آمریکا هفته گذشته پس از شش ماه به طرح اختصاص کمک به اوکراین چراغ سبز داد.

موسسه مطالعات جنگ، آی‌اس‌دبلیو چنین ارزیابی می‌کند که اوکراین با شکست‌های کوتاه‌مدت بیشتری روبرو خواهد شد، گرچه شکست راهبردی بزرگ نخواهد داشت.

این مؤسسه می‌نویسد: «نیروهای روسیه احتمالاً در هفته‌های آتی به دستاوردهای تاکتیکی قابل توجهی دست خواهند یافت، زیرا اوکراین منتظر کمک‌های امنیتی ایالات متحده برای رسیدن به جبهه است، اما بعید است که روسیه بتواند بر دفاع اوکراین غلبه کند».

ضعف نیروی انسانی

دیگر ضعف کمی عمده اوکراین که از جمله دلایل تحولات ناخوشایند اخیر در میدان نبرد بوده، نیروی انسانی است. قانون جدید بسیج نیروها در اوکراین از ماه آینده اجرایی می‌شود و انتظار می‌رود روند خدمت وظیفه را بهبود بخشد. اما بر خلاف روسیه همواره استعداد نیروهایش را بیشتر از تعداد واقعی اعلام می‌کند، کی‌یف نشان داده که تمایلی به گفتن آشکار شمار سربازان مورد نیازش ندارد.

راب لی از مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی، در ایکس نوشت: «البته کیفیت (جنگنده‌های روسی) متفاوت است، اما مزیت کمی یک مشکل جدی است. بدون نیروی انسانی، برای روسیه امتیاز توپخانه و نیروی هوایی برای دستیابی به اهدافش در میدان نبرد کافی نخواهد بود. وضعیت نسبی نیروی انسانی احتمالاً مهم‌ترین عاملی است که مسیر جنگ را تعیین می‌کند، به ویژه اگر روسیه بتواند روند فراخوان ۲۰ تا ۳۰ هزار سرباز در ماه را حفظ کند.»