وقتی نان و آزادی نباشد…
وقتی دیکتاتوری با قلدری بر مردم حکومت میکند، صبرها دیر یا زود لبریز میشود. هیچ قدرتی، هرچقدر هم سرکوبگر، نمیتواند مردم را برای همیشه در سکوت و وحشت نگه دارد. تاریخ گواهیست روشن بر این حقیقت: خشم فروخورده، روزی طغیان میکند و خیابانها پر میشود از فریاد «نان، آزادی، استقلال».
مردمی که سالها با ظلم، فساد و سرکوب دستوپنجه نرم کردهاند، سرانجام برمیخیزند. نه باتوم، نه گاز اشکآور، و نه زندان،شکنجه میتواند جلوی موجی را بگیرد که از دل مردم برمیخیزد. هر دیکتاتوری روزی سقوط میکند، چرا که قدرت واقعی در دست خلق است، نه ستمگرانی که بر پایه ترس، حکومت میکنند.
امروز ترکیه، فردا ایران، و فرداها در هر جای این منطقهی زخمی که صدای آزادی را خاموش کردهاند. دیکتاتورها میآیند و میروند، اما خلق پابرجاست.
قیام مردم ترکیه علیه دارودستهی اسلامگرای اردوغان، آغازیست بر یک جنبش نوین در منطقه؛ بویژه در ایران، جایی که پس از سقوط پهلوی، ارتجاع مذهبی بر دوش انقلاب سوار شد و با ثروت ملت ایران، خاورمیانه را با گروههای تروریستی اسلامی درنوردید. در اینجا جای تحلیل سیر تاریخی نیست، اما همه میدانند که پیروزی اردوغان با سرکوبهای هولناک همراه بود. حال اما ترکیه به نقطه جوش رسیده.
نقش نیروهای چپ و مترقی در این قیام، روشن و الهامبخش هست . مردم، در کنار چپ و نیروهای انقلابی، بخصوص با شعار «نان و آزادی»، نشان دادند که کفهی ترازو به نفع نیروهای مردمی ، چپ و مترقی می باشد .
این شعار، نه فقط یک فریاد خیابانی، که نشانیست از مسیر آیندهی مبارزه !! پیروزی احتمالی مردم در ترکیه، نه فقط بر ساختار داخلی آن کشور، بلکه بر جنبشهای آزادیخواهانهی منطقه و بهویژه ایران، تأثیر عمیق خواهد گذاشت.
قیام مردم ترکیه، نقطه عطفی در تحولات سیاسی منطقه است. سرکوب و فساد ساختاری دولت اردوغان، که سالها با سوءاستفاده از مذهب و قدرت نظامی بر مردم حکومت کرد، امروز با موجی از اعتراضات مردمی روبهروست که نشان از پایان یک دوران دارد.
تأثیر این خیزش، بخصوص در ایران، میتواند تعیینکننده باشد. از یکسو، تجربهی مردم ترکیه میتواند الهامبخش نیروهای مترقی و مردمی در ایران باشد؛ از سوی دیگر، حاکمیت اسلامی در ایران، که در سرکوب و استفاده از دین بهعنوان ابزار قدرت، شباهتهای بسیاری با دولت اردوغان دارد، از این حرکت بهشدت احساس خطر خواهد کرد.
در صورت پیروزی مردم ترکیه، ما شاهد گشایش جدیدی در مسیر مبارزه برای آزادی و دمکراسی در منطقه خواهیم بود. شعار «نان و آزادی» باز هم قلبها را به تپش میاندازد—در ترکیه، در ایران، و در هرجای این جهان که خلق هنوز در زنجیر است.
⸻
جمعبندی نهایی:
قیام مردم ترکیه علیه حکومت مستبد و اسلامگرای اردوغان، نویدبخش آغاز موجی تازه در منطقه است. شعاری چون «نان و آزادی» بار دیگر به پرچم مبارزه بدل شده و نقش نیروهای چپ و مترقی در کنار مردم، چشمانداز روشنی از آیندهای دموکراتیک ترسیم میکند. این خیزش نهتنها لرزه بر پیکر دیکتاتوری در ترکیه انداخته، بلکه بر ایران و سراسر خاورمیانه تأثیرگذار خواهد بود. آری، دیکتاتورها میافتند، اما خلق میماند.
ناصر کمالی
۲۵ مارس ۲۰۲۵
