پس از دههها از شکایت قربانیان شکنجه در دوران محمدرضا پهلوی، نخستین پیروزی حقوقی و بینالمللی دادخواهان به ثبت رسید.
در فوریه ۲۰۲۵، سه تن از بازماندگان زندانهای سیاسی رژیم پهلوی در ایالات متحده شکایتی ۲۲۵ میلیون دلاری علیه پرویز ثابتی، معاون امنیتی ساواک، در دادگاه فدرال فلوریدا طرح کردند. این پرونده، که به جزئیات شکنجهها و نقض حقوق بشر میپردازد، در مرداد همان سال با رد درخواست ثابتی برای بستن پرونده وارد مرحله رسیدگی شد؛ گامی نمادین اما مهم در مسیر دادخواهی.
اگرچه بسیاری از بازماندگان «تپه اوین» و شکنجه شدگان دیگر در میان ما نیستند، اما این پیروزی، پیامدهای گستردهای برای جنبش دادخواهی خواهد داشت—بهویژه پس از شکست نمایش سیاسی سلطنتطلبان در مونیخ. سکوت معنادار حلقههای نزدیک به رضا پهلوی، از «تواب فحاش» و «دکتر لمپن» گرفته تا شاعر واخورده و شعبانبیمخهای مهاجر، خود سندی بر حقانیت این دادخواهی است.
رضا پهلوی، همانند پدر و پدربزرگش، بیتفاوت به سرنوشت کارگزاران دستگاه سرکوب سلطنتی، از حمایت آنان سر باز زده است. امید میرود که در آینده، خبرهای خوش بیشتری از پیروزی دادخواهان در سراسر جهان منتشر شود—تا حافظه تاریخی مردم از شکنجه و سرکوب، همچنان زنده بماند.
—————————————————————————
پیوست: اسناد تاریخی پیروزی دادخواهان
- پرونده پرویز سابِتی – ساواک
- تاریخ: ثبت شکایت ۱۰ فوریه ۲۰۲۵ / تصمیم دادگاه ۱۵ آگوست ۲۰۲۵.
- شرح: سه بازمانده شکنجه در زندانهای پهلوی شکایت ۲۲۵ میلیون دلاری علیه پرویز سابتی، معاون امنیتی ساواک، در دادگاه فدرال فلوریدا مطرح کردند. قاضی درخواست مختومه کردن پرونده را رد کرد.
- منبع: Iran International | Radio Farda
- پرونده حمید نوری – اعدامهای ۱۳۶۷
- تاریخ: ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۲.
- شرح: حمید نوری، دادیار پیشین زندان گوهردشت، به جرم جنایت جنگی و قتل عمد در کشتار ۶۷ به حبس ابد در دادگاه استکهلم محکوم شد.
- منبع: BBC Persian
- پرونده انور رسولی – شکنجه در کردستان
- تاریخ: ۲۰۲۱.
- شرح: محکومیت ۹ سال زندان در سوئد به دلیل مشارکت در شکنجه و قتل یک زندانی کرد، بر اساس اصل صلاحیت جهانی.
- منبع: Justice for Iran
- پرونده قربانیان شکنجه در سوریه
- تاریخ: ۲۱ مه ۲۰۲۵.
- شرح: دادگاه آمریکا بیش از ۲۰ میلیون دلار غرامت به ساموئل گودوین، قربانی شکنجه در زندان ۲۱۵ دمشق، پرداخت کرد.
- منبع: Iran International
ناصر کمالی
۱۴ آگوست ۲۰۲۵ لندن
