تهران بندر پسنی، واقع در جنوب ایالت بلوچستان پاکستان، شاهد تحولی جدید است پس از آنکه ژنرال عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان، به ایالات متحده پیشنهاد داد در این بندر با مبلغی حدود ۱.۲ میلیارد دلار سرمایهگذاری کند.
اقدام، تحولی مهم در صحنهٔ منطقهای به شمار میرود؛ زیرا این پروژه دروازهای به سوی حضور احتمالی آمریکا در منطقهای با موقعیتی راهبردی در دهانهٔ اقیانوس هند و در نزدیکی بندر گوادر که محور همکاری اقتصادی میان چین و اسلامآباد است میگشاید.
این حرکت پاکستان موجب علاقهٔ گسترده و نگرانی فزایندهٔ ایران شده است؛ کشوری که به دقت پیامدهای احتمالی حضور آمریکا بر منافع خود در منطقه را زیر نظر دارد، بهویژه در شرایطی که تهران در تلاش است نقش بندر چابهار را به عنوان مرکز تجاری پیونددهندهٔ هند با آسیای مرکزی تقویت کند.
نگرانی راهبردی
به پروژهٔ پسنی به عنوان عاملی جدید نگریسته میشود که میتواند نقشهٔ نفوذ دریایی و تجاری در جنوب آسیا را بازترسیم کند و بُعدی تازه به رقابت میان واشنگتن، پکن، دهلینو و تهران بیفزاید.
در همین زمینه، یک کارشناس علوم سیاسی، توضیح داد که بندر پسنی در میانهٔ ساحل مکران واقع شده و یکی از نزدیکترین نقاط قابل توسعه به مرز ایران است؛ امری که از دید تهران، به آن حساسیت ژئوپلیتیکی بالا میبخشد.
او در گفتوگو با الجزیره نت افزود: موقعیت جغرافیایی این بندر که تنها حدود ۱۶۰ کیلومتر از مرز ایران و نزدیک به ۲۸۰ کیلومتر از بندر چابهار فاصله دارد، آن را در حوزهٔ نظارت عملیاتی تهران قرار میدهد. از این رو، هرگونه حضور احتمالی آمریکا در آن ــ چه به شکل سرمایهگذاری و چه مدیریت لجستیکی ــ برای ایران منبع نگرانی راهبردی خواهد بود.
او توضیح داد که این تحولات پس از لغو معافیتهای ویژهٔ بندر چابهار از سوی ایالات متحده در سپتامبر ۲۰۲۵ روی داده است؛ اقدامی که میتواند آمریکا را به سمت یافتن گزینههایی در سواحل پاکستان برای تقویت نفوذ خود در همسایگی ایران و چین و نیز فشار بر پروژهٔ مشترک ایران و هند در چابهار سوق دهد.
با این حال، وی تأکید کرد که موضع ایران هنوز محتاطانه و در حالت انتظار است، زیرا پروژهٔ پسنی هنوز بهطور نهایی شکل نگرفته و تهدید در حال حاضر بالقوه است نه بالفعل.
پیامدهای احتمالی
به گفتهٔ این کارشناس، لغو معافیت آمریکا سبب شد سرمایهگذاران بینالمللی در همکاری با پروژهٔ چابهار محتاطتر شوند. در مقابل، حضور احتمالی واشنگتن در پسنی ممکن است رقابت در مسیرهای حملونقل شمال – جنوب را تشدید کند. با این حال، او یادآور شد که چابهار مزیتهای ساختاری دارد، زیرا تنها بندری است که ایران را به شبکهٔ راهآهن داخلی و سپس به آسیای مرکزی و روسیه متصل میکند.
به باور او، تسریع تکمیل خط راهآهن چابهار–زاهدان و ارائهٔ تضمینهای سرمایهگذاری به شرکای آسیایی میتواند موقعیت راهبردی ایران را حفظ کند.
این حرکت پاکستان موجب علاقهٔ گسترده و نگرانی فزایندهٔ ایران شده است؛ کشوری که به دقت پیامدهای احتمالی حضور آمریکا بر منافع خود در منطقه را زیر نظر دارد، بهویژه در شرایطی که تهران در تلاش است نقش بندر چابهار را به عنوان مرکز تجاری پیونددهندهٔ هند با آسیای مرکزی تقویت کند.
نگرانی راهبردی
به پروژهٔ پسنی به عنوان عاملی جدید نگریسته میشود که میتواند نقشهٔ نفوذ دریایی و تجاری در جنوب آسیا را بازترسیم کند و بُعدی تازه به رقابت میان واشنگتن، پکن، دهلینو و تهران بیفزاید.
در همین زمینه، یک کارشناس علوم سیاسی، توضیح داد که بندر پسنی در میانهٔ ساحل مکران واقع شده و یکی از نزدیکترین نقاط قابل توسعه به مرز ایران است؛ امری که از دید تهران، به آن حساسیت ژئوپلیتیکی بالا میبخشد.
او در گفتوگو با الجزیره نت افزود: موقعیت جغرافیایی این بندر که تنها حدود ۱۶۰ کیلومتر از مرز ایران و نزدیک به ۲۸۰ کیلومتر از بندر چابهار فاصله دارد، آن را در حوزهٔ نظارت عملیاتی تهران قرار میدهد. از این رو، هرگونه حضور احتمالی آمریکا در آن ــ چه به شکل سرمایهگذاری و چه مدیریت لجستیکی ــ برای ایران منبع نگرانی راهبردی خواهد بود.
او توضیح داد که این تحولات پس از لغو معافیتهای ویژهٔ بندر چابهار از سوی ایالات متحده در سپتامبر ۲۰۲۵ روی داده است؛ اقدامی که میتواند آمریکا را به سمت یافتن گزینههایی در سواحل پاکستان برای تقویت نفوذ خود در همسایگی ایران و چین و نیز فشار بر پروژهٔ مشترک ایران و هند در چابهار سوق دهد.
با این حال، وی تأکید کرد که موضع ایران هنوز محتاطانه و در حالت انتظار است، زیرا پروژهٔ پسنی هنوز بهطور نهایی شکل نگرفته و تهدید در حال حاضر بالقوه است نه بالفعل.
پیامدهای احتمالی
به گفتهٔ این کارشناس، لغو معافیت آمریکا سبب شد سرمایهگذاران بینالمللی در همکاری با پروژهٔ چابهار محتاطتر شوند. در مقابل، حضور احتمالی واشنگتن در پسنی ممکن است رقابت در مسیرهای حملونقل شمال – جنوب را تشدید کند. با این حال، او یادآور شد که چابهار مزیتهای ساختاری دارد، زیرا تنها بندری است که ایران را به شبکهٔ راهآهن داخلی و سپس به آسیای مرکزی و روسیه متصل میکند.
به باور او، تسریع تکمیل خط راهآهن چابهار–زاهدان و ارائهٔ تضمینهای سرمایهگذاری به شرکای آسیایی میتواند موقعیت راهبردی ایران را حفظ کند.
