امروز چهارشنبه ٥ فروردین ١٤٠٥-25 مارس 2026؛ بیست و ششمین روز جنگ است. جنگی که تا امروز بسیاری از زیرساختهای اقتصادی جامعه ایران را نابود ساخته است. دیشب و امروز، از جمله فرودگاه شیراز، تبریز، نجفآباد و فلاورجان در اصفهان، نقاط مختلف تهران، کرج، قزوین، برازجان، بهارستان و خمینیشهر و… مورد هدف موشکی و بمباران قرار گرفتهاند.
با این وجود، باز هم نیروهای امنیتی و پلیسی جمهوری اسلامی ایران، سخت مشغول کنترل مردم و تشدید سانسور و سرکوب هستند. سعید منتظرالمهدی سخنگوی پلیس جمهوری اسلامی، به رسانههای حکومتی گفته است یکهزار و ۴۶۳ ایستوبازرسی ویژه در سراسر کشور، بنابر«اهميت موقعیت جغرافیایی، انتظامی و شدآمد شهری» مستفر شدهاند.
ارتش جمهوری اسلامی ایران میگوید با موشک ضدکشتی قدیر به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن حمله کرده است. آمریکا اظهار نظری نکرده است. در همین حال، حملات آمریکا و اسرائیل به مراکز نظامی و صنعتی ایران ادامه دارد. با ادامه گمانهزنیها درباره اعزام نیروی پیاده آمریکا، محمدباقر قالیباف هشدار داد که ایران تمام تحرکات ایالات متحده برای «استقرار سربازانش در منطقه» را زیر نظر دارد. مقامهای ایران تاکید میکنند که نه با آمریکا مذاکره میکنند نه آتشبس.
دونالد ترامپ، رییس جمهور ا متحده آمریکا، یکبار دیگر با خوشبینی از تلاش برای آغاز مذاکرات با ایران سخن گفت و تایید کرد که علاوه بر دو مذاکرهکننده قبلی آمریکا، یعنی استیو ویتکاف و جرد کوشنر، اینبار دو مقام ارشد و رسمی کابینه یعنی جیدی ونس، معاون رییسجمهور و مارکو روبیو، وزیرخارجه، هم حضور دارند.
ترامپ، مدعی است حملات آمریکا و اسرائیل به «تغییر رژیم» ایران منجر شده است. حکومت ایران پذیرفته است که این کشور هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند. ایران مشتاق توافق است. از وی، همچنین پرسیده شد که تیمهایش با چه کسانی در ایران در حال مذاکره هستند که او در پاسخ گفت: «ما همه رهبرانشان را کشتیم، بعد آنها برای انتخاب رهبران جدید جلسه گذاشتند و ما همه آنها را هم کشتیم.» ترامپ گفت: «حالا یک گروه جدید داریم» و ادامه «ببینیم چه میکنند.» او همچنین گفت حملات آمریکا و اسرائیل به «تغییر رژیم» منجر شده، اما افزود: «به هیچکس اعتماد ندارم.» ونس و روبیو در مذاکرات با ایران دخیل هستند.
رسانههای اسرائیل درباره مفاد درخواستهای ۱۵ گانه آمریکا و همچنین برقراری یک آتشبس یک ماهه با هدف تمرکز بر مذاکرات نوشتهاند. این تحولات بر بازار انرژی آسیا در صبح چهارشنبه اثر گذاشت و قیمت نفت را به زیر بشکهای ۱۰۰ دلار رساند. اما حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تهران و شهرهای دیگر ایران و حملات موشکی و پهپادی ایران به تلآویو و شهرهای مرکزی و جنوبی اسرائیل، همچنان ادامه دارد.
*سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی: یک پرتابه به محوطه نیروگاه اتمی بوشهر اصابت کرد
*در شبانهروز گذشته، حملات علیه سایتهای موشکی در غرب و مرکز ایران و همچنین مقرهایی در تهران صورت گرفت. چندین مقر مرکزی از جمله دو مرکز سازمان اطلاعات سپاه و یک مقر متعلق به وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتهاند.
*خبرگزاری رویترز گزارش داد که وزارت دفاع آمریکا در حال بررسی اعزام هزاران سرباز از لشکر ۸۲ هوابرد ارتش ایالات متحده به خاورمیانه است.
*کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی پس از سخنان ترامپ مبنی بر مذاکرات با جمهوری اسلامی برای پایان جنگ. وی گفته بود «هم اکنون مذاکرات با جمهوری اسلامی» در حال انجام است.
*بحرین روز گذشته شاهد شدیدترین حملات موشکی و پهبادی جمهوری اسلامی بود.
*اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، ادعای دونالد ترامپ مبنی بر مذاکره دو کشور را رد کرد. او همچنین اخبار مربوط به نقش قالیباف در مذاکره با آمریکا را تکذیب کرد و گفت مسئول دیپلماسی خارجی ایران عباس عراقچی است.
رسانههای اسرائیلی: آمریکا و اسرائیل به عراقچی و قالیباف مصونیت موقت دادهاند
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند ایالات متحده و اسرائیل در چارچوب مذاکرات جاری با تهران، به دو مقام بلندپایه ایرانی مصونیت موقت دادهاند. بر اساس گزارش «کانال 12» اسرائیل که چهارشنبه پنجم فروردین منتشر شد، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، مشمول این مصونیتاند. مصونیتی که دستکم پنج روز اعتبار دارد و دوره فعلی مذاکرات را پوشش میدهد. با این حال، مقامهای آمریکایی، اسرائیلی یا ایرانی این گزارش را بهطور رسمی تایید نکردهاند.
طرح ۱۵ بندی آمریکا که از طریق پاکستان به ایران ارائه شده است
کانال ۱۲ اسرائیل در گزارشی ۱۴ بند از ۱۵ شرط مورد نظر ترامپ برای توافق با رژیم ایران را روایت کرد. براساس این گزارش، به گفته سه منبع آگاه از جزئیات، دستیاران ارشد رئیسجمهور، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، سازوکاری را طراحی کردهاند که شامل «اعلام یک دوره آتشبس یکماهه است که طی آن طرفها درباره یک توافق ۱۵بندی مذاکره خواهند کرد»؛ مشابه توافقهایی که پیشتر در دوره دولت دونالد ترامپ با میانجیگری او میان حماس در غزه و نیز لبنان شکل گرفت.
مطالبات آمریکا از جمهوری اسلامی ایران:
- 1. ایران باید توانمندیهای هستهای موجود خود را برچیند.
- 2. ایران باید متعهد شود که هرگز به دنبال سلاح هستهای نرود.
- 3. هیچگونه غنیسازی اورانیوم در خاک ایران انجام نخواهد شد.
- 4. ایران باید ذخایر حدود ۴۵۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد را در آینده نزدیک و طبق جدول زمانی مورد توافق، به آژانس بینالمللی انرژی اتمی تحویل دهد.
- 5. تاسیسات هستهای نطنز، اصفهان و فردو باید برچیده شوند.
- 6. آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید به دسترسی کامل، شفافیت و نظارت در داخل ایران دست یابد.
- 7. ایران باید از «الگوی» استفاده از نیروهای نیابتی منطقهای خود دست بکشد.
- 8. ایران باید تامین مالی، هدایت و تسلیح نیروهای نیابتی منطقهای خود را متوقف کند.
- 9. تنگه هرمز باید باز بماند و بهعنوان یک گذرگاه دریایی آزاد عمل کند.
- 10. برنامه موشکی ایران باید از نظر برد و تعداد محدود شود و آستانههای مشخص آن در مرحلهای بعدی تعیین خواهد شد.
- 11. هرگونه استفاده آینده از موشکها صرفا به دفاع از خود محدود خواهد بود.
در مقابل، ایران از مزایای زیر برخوردار خواهد شد:
- 12. تمامی تحریمهای اعمالشده از سوی جامعه بینالمللی علیه ایران بهطور کامل لغو خواهد شد.
- 13. آمریکا به ایران در پیشبرد برنامه هستهای غیرنظامیاش، از جمله تولید برق در نیروگاه بوشهر، کمک خواهد کرد.
- 14. سازوکار موسوم به «بازگشت خودکار تحریمها»(اسنپبک) که امکان بازگرداندن فوری تحریمها در صورت عدم پایبندی ایران را فراهم میکند، لغو خواهد شد.
رد پیشنهاد ۱۵ بندی آمریکا از سوی ایران، اعلام پنج شرط تهران برای پایان جنگ
یک مقام ارشد سیاسی ـ امنیتی ایران اعلام کرد تهران پیشنهاد ۱۵ بندی آمریکا برای پایان جنگ را نپذیرفته و تاکید دارد که آتشبس تنها در صورت تحقق شروط تعیینشده از سوی جمهوری اسلامی امکانپذیر است.
به گزارش شبکه پرستیوی جمهوری اسلامی، این مقام که نامش فاش نشده، گفت ایران از طریق پاکستان پاسخ خود را به واشنگتن منتقل کرده و اعلام کرده است که «در زمانی که خود تصمیم بگیرد و در صورت تحقق شروطش، به جنگ پایان خواهد داد» و اجازه تعیین زمان پایان جنگ را به آمریکا نخواهد داد.
این منبع، پیشنهادهای آمریکا را «زیادهخواهانه» و «بیارتباط با واقعیت شکست این کشور در میدان نبرد» توصیف کرد و مذاکرات قبلی، از جمله گفتوگوهای بهار و زمستان ۱۴۰۴ را «فریبکارانه» خواند. به گفته او، در آن مقاطع نیز آمریکا قصد واقعی برای مذاکره نداشت و در نهایت به اقدام نظامی علیه ایران متوسل شد.
بر اساس این گزارش، واشنگتن از مجاری مختلف دیپلماتیک خواستار مذاکره شده و پیشنهادهایی را از طریق یکی از میانجیگران منطقهای به تهران ارائه کرده است، اما ایران این پیشنهادها را رد کرده و اعلام کرده است آماده ادامه «دفاع» و وارد کردن «ضربات سخت» به دشمن است.
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به نهادهای نظامی و امنیتی، نیز گزارش داد که ایران پیشنهادهای خود را از طریق پاکستان منتقل کرده و تأکید کرده است که طرحهای آمریکا در «اولویت بررسی» تهران قرار ندارد.
این مقام ایرانی پنج شرط اصلی جمهوری اسلامی برای پایان جنگ را چنین برشمرد:
نخست، توقف کامل تجاوز و ترور از سوی طرف مقابل؛
دوم، ایجاد تضمینهای عینی و قابل اتکا مبنی بر تکرار نشدن جنگ؛
سوم، تعیین تکلیف روشن و پرداخت تضمینشده خسارتها و غرامتهای جنگ؛
چهارم، پایان جنگ در تمامی جبههها و شامل همه گروههای مقاومت در سراسر منطقه؛
پنجم، بهرسمیتشناختن بینالمللی حق حاکمیت ایران بر تنگه هرمز و تضمین اجرای تعهدات طرف مقابل در این زمینه.
به گفته این منبع، این شروط علاوه بر مطالباتی است که ایران در دور دوم مذاکرات ژنو، چند روز پیش از حمله آمریکا و اسرائیل در اسفندماه، به طرف مقابل ارائه کرده بود.
این مقام، همچنین تاکید کرد ایران به همه میانجیگران اعلام کرده است که تا پیش از پذیرش این شروط، هیچ مذاکرهای انجام نخواهد شد و آتشبس نیز تنها در صورت تحقق آنها برقرار میشود.
در برخی گزارشها، لغو همه تحریمهای ایران و اعطای مجوز به ایران برای حفظ برنامه موشکی بدون هیچگونه مذاکرهای برای محدود کردن آن، جزو شروط پنج گانه ذکر شدهاند.
گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به روزنامه ایتالیایی کوریره دلا سرا گفت: «فکر میکنم مذاکرات میتواند در پایان این هفته در اسلام آباد، پایتخت پاکستان، برگزار شود.»
وی افزود: «من انتظار دارم که این مذاکرات دامنه وسیعتری داشته باشد و محدود به مسئله هستهای که باعث بروز درگیری شد، نباشد، بلکه به مسائل موشکی، گروههای مسلح وفادار به جمهوری اسلامی ایران و تضمینهای امنیتی برای ایران نیز بپردازد.»
در همین حال، رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که دولت دونالد ترامپ در تلاش است نشستی را در روزهای شنبه و یکشنبه آینده در پاکستان برای بررسی راههای پایان جنگ برگزار کند. همزمان، بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، از آمادگی کشورش برای میزبانی هرگونه نشست مرتبط با ایران خبر داده و از پیشنهاد آمریکا برای مذاکره حمایت کرده است. او در واکنش به پاسخ تهران گفت که تلاشهای دیپلماتیک باید ادامه یابد و تاکید کرد که «همهچیز به دیپلماسی و مذاکرات بستگی دارد.»
کاخ سفید: اگر ایران شکست را نپذیرد، ترامپ آماده است «جهنم به پا کند»
کاخ سفید امروز چهارشنبه 25 مارس، هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی نپذیرد که در جنگ جاری شکست خورده و با توافق برای پایان دادن به جنگ در خاورمیانه موافقت نکند، دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، آماده است برای ایران «جهنم به پا کند.»
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، در یک نشست خبری گفت: «اگر ایران واقعیت شرایط کنونی را نپذیرد، اگر درک نکند که از نظر نظامی شکست خورده و همچنان هم شکست خواهد خورد، رییسجمهور ترامپ اطمینان حاصل خواهد کرد که آنها شدیدتر از هر زمان دیگری هدف قرار بگیرند.»
او افزود: «رییسجمهور ترامپ بلوف نمیزند و آماده است جهنم به راه بیندازد. ایران نباید دوباره دچار اشتباه محاسباتی شود.»
سخنگوی کاخ سفید ادامه داد: «آخرین اشتباه محاسباتی آنها به قیمت از دست رفتن رهبری ارشدشان، نیروی دریاییشان، نیروی هواییشان و سامانه پدافند هواییشان تمام شد.»
کارولین لویت، همچنین هشدار داد: «هرگونه خشونت پس از این نقطه به این دلیل خواهد بود که رژیم ایران نپذیرفت که از پیش شکست خورده و از آمدن(به پای میز مذاکره) خودداری کرد.»
کارولین لویت، اما تاکید کرد که «مذاکره ادامه دارد» و آن را «سازنده» خواند.
او افزود که در گزارشهای رسانهای درباره جزئیات طرح ۱۵ مادهای که خواستههای آمریکا از ایران را مشخص میکند، «عناصری از حقیقت» وجود دارد. خانم لویت در عین حال گفت که کاخ سفید هیچوقت طرح ۱۵ مادهای را تایید نکرده است.
اسرائیل موج دیگری از حملات به زیرساختهای جمهوری اسلامی را تکمیل کرد
ارتش اسرائیل، ظهر چهارشنبه پنجم فروردین اعلام کرد که «نیروی هوایی با هدایت معاونت اطلاعات نظامی»، چندین موج حمله را علیه زیرساختهای جمهوری اسلامی در تهران به پایان رسانده است. هنوز جزئیات بیشتری از میزان خسارات این حملات در تهران منتشر نشده است.
از سوی دیگر، ارتش اسرائیل امروز چهارشنبه پنجم فروردین، اعلام کرد که به تنها سایت جمهوری اسلامی که «مسئول طراحی و توسعه زیردریاییها» و «سامانهها برای نیروی دریایی» بود، حمله کرده است.
تمرکز اصلی حملات بر «مرکز پژوهش و توسعه تجهیزات نظامی زیرسطح دریایی» در اصفهان بوده است.
ارتش اسرائیل، ادعا کرد که جمهوری اسلامی در این سایت، انواع مختلفی از شناورهای بدون سرنشین تولید کرده و ️این حمله بهطور قابلتوجهی توان آن را برای تولید زیردریاییهای جدید و پیشرفته جهت نیروهای دریایی و همچنین ارتقای ناوگان موجود، محدود میکند.
«یسرائیل کاتز»، وزیر دفاع اسرائیل، میگوید او و سپهبد ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، طی ارزیابی صبح چهارشنبه، مجموعهای جدید از اهداف برای حمله به ایران و لبنان را تایید کردهاند.
تایمز اسرائیل نیز اعلام کرد که جلسه فوق مربوط به ارزیابی مشترک وزارت دفاع اسرائیل و ستاد کل ارتش این کشور بود که صبح چهارشنبه پنجم فروردین، برگزار گردید.
وزیر دفاع اسرائیل، همچنین اعلام کرد که نیروی هوایی این کشور، از آغاز انجام عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه مواضع جمهوری اسلامی، تاکنون بیش از ۱۵ هزار بمب در ایران فروریخته است. این تعداد بمب، چهار برابر میزان استفاده شده در جنگ ۱۲ روزه است.
اصابت موشک در نزدیکی نیروگاه خدرا خسارتی بر جا نگذاشت
مقامهای اسرائیلی، اعلام کردند ساعتی پیش در موج تازه حملات موشکی از مبدأ ایران، یک موشک در نزدیکی تاسیسات حیاتی برق در منطقه خدرا فرود آمده است؛ با این حال، بررسیهای اولیه نشان میدهد هیچ آسیبی به زیرساختهای این نیروگاه وارد نشده است.
به گفته شرکت برق اسرائیل، این موشک در یک منطقه باز اطراف نیروگاه اصابت کرده و با وجود نگرانیها درباره هدف قرار گرفتن یکی از مهمترین مراکز انرژی، عملکرد و تجهیزات این تاسیسات کاملا سالم باقی مانده و شبکه برق بدون اختلال ادامه دارد.
همزمان، منابع امدادی نیز تایید کردهاند که در این حمله هیچ موردی از تلفات یا مجروحیت گزارش نشده و وضعیت در محل تحت کنترل است.
این حمله، بخشی از موج جدید شلیک موشکهای بالستیک از مبدأ ایران بوده که در ساعات اخیر انجام شده و برخی از آنها توسط سامانههای پدافندی رهگیری شدهاند.
پیشتر هم در دهم مارس، ۱۹ اسفند، حملات دیگری در منطقه خدرا توسط سامانه دفاعی اسرائیل رهگیری شده بود.
عکس منتسب به حمله در منطقهای در شهر صنعتی البرز در الوند، استان قزوین – چهارشنبه ۵ فروردین
گزارشها از حملات بامدادی چهارشنبه پنجم فروردین در شهرهای مختلف ایران
گزارشها در شبکههای اجتماعی، حاکی از وقوع چندین حمله و انفجار در نقاط مختلف ایران از جمله تهران و شیراز در ساعات اولیه بامداد چهارشنبه ۵ فروردین است. بر اساس پیامها و تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی حوالی ساعت ۲:۰۵ بامداد، مناطقی نزدیک شهر صنعتی البرز در الوند استان قزوین هدف حملات سنگین قرار گرفته است.
حساب کاربری وحید آنلاین در شبکه اجتماعی ایکس، همچنین گزارشهایی از وقوع سه انفجار در منطقه ویلایی تهراندشت و سرخاب کردان کرج حوالی ساعت ۲:۱۰ منتشر کرد.
تصاویری از دود ناشی از یک انفجار در حوالی فرودگاه شیراز منتشر شده که زمان آن حدود ساعت ۲:۲۰ بامداد اعلام شده است. همچنین گزارشها از حملات بامدادی در شرق تهران حکایت دارد. حساب کاربری وحیدآنلاین میگوید پیامی دریافت کرده که فرستنده گمان میبرد «ترور هدفمندی» در این حمله صورت گرفته است.
در همین حال، ارتش اسرائيل در حساب کاربری خود به فارسی و با انتشار ویدیوهایی از انهدام ادوات نظامی در ایران نوشت که «ترس، غیبت از خدمت و فرسودگی در میان نیروهای سامانه موشکهای بالستیک سپاه پاسداران» را شناسایی کرده است.
ارتش اسرائيل گفت «در هفته اخیر، در پی تطبیق و همپوشانی منابع اطلاعاتی مختلف -از جمله منابعی از داخل ایران- در معاونت اطلاعات شناسایی شده است که روحیه نیروها(نیروهای جمهوری اسلامی) پایین آمده و موارد غیبت از خدمت و فرسودگی در میان نیروهای یگانهای موشکهای بالستیک سپاه پاسداران افزایش یافته است.»
ارتش اسرائيل گفت «این وضعیت در پی حملات ارتش اسرائیل» رخ داده است.
ارتش اسرائيل افزود «علاوه بر این، فعالان این یگانها دچار ترس شده و به دلیل خنثیسازیهای سیستماتیک ارتش اسرائیل، از حضور در سایتهای پرتاب» خودداری میکنند.
روز سهشنبه رسانههای اسرائيلی گزارش دادند که در حمله موشکی جمهوری اسلامی که با استفاده از کلاهک خوشهای صورت گرفت، ۹ نفر در شهری نزدیک تل آویو مجروح شدند. اسرائيل میگوید جمهوری اسلامی به مناطق غیرنظامی حمله میکند اما ارتش آن سایتهای نظامی جمهوری اسلامی را هدف قرار میدهد.
ارتش اسرائیل دو سایت تولید موشک کروز دریایی را در تهران هدف قرار داد
ارتش اسرائیل اعلام کرد که در روزهای اخیر دو سایت مرکزی تولید موشکهای کروز دریایی را در تهران هدف حمله قرار داده است.
ارتش دفاعی اسرائیل امروز چهارشنبه پنجم فروردین، اعلام کرد که این عملیات «با هدایت معاونت اطلاعات نظامی و شاخه اطلاعات نیروی دریایی ارتش اسرائیل» انجام شده است.
بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، این سایتهای مورد حمله تحت فرمان وزارت دفاع ایران فعالیت میکردند و توسط رژیم برای توسعه و تولید موشکهای کروز دریایی دوربرد مورد استفاده قرار میگرفتند؛ موشکهایی که امکان انهدام سریع اهداف در دریا و خشکی را فراهم میکنند.
ایران از شلیک موج دیگری از موشکها به سوی اسرائیل، بحرین، کویت و اردن خبر داد
بنابر گزارش تلویزیون دولتی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران صبح چهارشنبه اعلام کرد که موشکهایی را به سمت اسرائیل، کویت، بحرین و اردن شلیک کرده است.
بر اساس این منبع، سپاه چندین هدف را در شمال و مرکز اسرائیل، از جمله تلآویو، هدف قرار داده است؛ همچنین دو پایگاه نظامی مورد استفاده ایالات متحده در کویت، یک پایگاه دیگر در بحرین و یک پایگاه دیگر در اردن را نیز هدف قرار داده است. این حملات با استفاده از «موشکهای هدایتشونده دقیق با سوخت مایع و جامد و همچنین پهپادهای تهاجمی» انجام شده است.
در پی حمله پهپادی ایران، یک مخزن سوخت در فرودگاه بینالمللی کویت آتش گرفت
مقامهای هوانوردی غیرنظامی امارت کویت اعلام کردند که یک مخزن سوخت در فرودگاه بینالمللی کویت پس از یک حمله پهپادی دچار آتشسوزی شده است.
این نهاد روز چهارشنبه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بر اساس اطلاعات اولیه، خسارات محدود به آسیبهای مادی است و هیچ تلفات جانی گزارش نشده است.»
از زمان آغاز جنگ میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده در ۲۸ فوریه، فرودگاه کویت چندین بار هدف حمله قرار گرفته است.
ارتش اسرائیل: «زیرساختهای رژیم» را در تهران هدف قرار داده است
ارتش اسرائیل در پیامی که شبهنگام در شبکههای اجتماعی منتشر شده، اعلام کرد که «به تازگی موج جدیدی از حملات را علیه زیرساختهای رژیم تروریستی ایران در سراسر تهران آغاز کرده است.»
حملات اسرائیل در دریای خزر؛ هدفگیری خطوط انتقال سلاح از روسیه به ایران
روزنامه «والاستریت ژورنال» گزارش داد اسرائیل هفته گذشته به یک موضع دریایی در دریای خزر حمله کرد. منابع این روزنامه گفتهاند این حمله با هدف تضعیف حمایت روسیه از ایران در جریان جنگ خاورمیانه و از طریق ضربه زدن به یکی از خطوط انتقال مهمات، پهپاد و تسلیحات صورت گرفته است.
الی ماروم، فرمانده پیشین نیروی دریایی اسرائیل، در این زمینه گفت هدف اصلی این حمله «کاهش عملیات قاچاق روسیه و نشان دادن ضعف پدافند دریایی ایران در دریای خزر» بود.
ارتش اسرائیل اعلام کرد این حمله بندر انزلی را هدف قرار داد و دهها موضع از جمله کشتیهای جنگی، تاسیسات بندری، یک مرکز فرماندهی و یک مرکز تعمیر کشتی مورد اصابت قرار گرفت.
تصاویر تاییدشده نشان میدهد مقر فرماندهی دریایی ایران در داخل بندر آسیب دیده و چند شناور دریایی نیز منهدم شدند. با این حال، میزان کامل خسارات واردشده به زیرساختهای بندر تا کنون مشخص نیست.
دریای خزر بنادر روسیه و ایران را پس از فاصله حدود هزار کیلومتری به هم متصل میکند. این اولین عملیات اسرائیل در دریای خزر است. بزرگترین دریای بسته دنیا گذرگاهی حیاتی برای انتقال سلاح و کالاهایی مانند گندم و نفت است که مشمول محدوده عملیاتی نیروی دریایی آمریکا نمیشود.
منابع والاستریت ژورنال، اطلاع دادهاند این مسیر برای انتقال پهپادهای «شاهد» اهمیت فزایندهای دارد. مسکو از این پهپادها برای حمله به شهرهای اوکراین استفاده میکند و تهران نیز آنها را برای هدفگیری فرودگاهها، نیروگاهها و پایگاههای آمریکایی منطقه خلیج بهکار گرفته است.
این روزنامه با استناد بهدادههایی گزارش داده همکاری نظامی ایران و روسیه طی جنگ خاورمیانه گسترش یافته است. در جریان این همکاری، روسیه تصاویر ماهوارهای و فناوریهای پیشرفته برای پهپادها را در اختیار ایران قرار داده و توانایی تهران برای هدفگیری منافع آمریکا و دیگر اهداف در منطقه افزایش یافته است.
منابع والاستریت ژورنال، احتمال دادهاند روسیه و ایران به دنبال ادامه انتقال تسلیحات از مسیرهای جایگزیناند، اما اسرائیل اکنون توانایی انجام حملات بیشتر با هدف مختل کردن این فعالیتها را دارد.
این منابع اضافه کردند همپوشانی مسیرهای قاچاق سلاح با تجارت کالاهای اساسی مانند گندم، میتواند تامین مواد غذایی در ایران را در معرض تهدید قرار دهد که نشاندهنده توانایی اسرائیل در گسترش فشار به جبهه داخلی است.
روساتم: تعداد کارکنان حاضر در نیروگاه بوشهر به حداقل ممکن کاهش مییابد
رئیس شرکت دولتی هستهای روسیه، «روساتم»، میگوید اوضاع در نیروگاه هستهای بوشهر ایران، همچنان در مسیر «بدترین سناریو» پیش میرود و تعداد کارکنان آن به حداقل کاهش مییابد.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه پنجم فروردین، این خبر را به نقل از الکسی لیخاچف، مدیرعامل شرکت دولتی روساتم، گزارش کرد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز سهشنبه، اعلام کرد که بنا بر اعلام تهران، یک پرتابه به محوطه نیروگاه هستهای بوشهر اصابت کرده است.
لیخاچف، این واقعه را تایید کرد و گفت این حمله که «تلفات جانی» نداشته، به منطقهای در نزدیکی یکی از واحدهای عملیاتی نیروگاه برخورد کرده است.
رسانههای ایران نیز بر اساس گزارشهای اولیه نوشته بودند که این حادثه هیچگونه خسارت مالی، فنی یا جانی در پی نداشته و هیچ آسیبی به بخشهای مختلف نیروگاه وارد نشده است. این دومین بار ظرف یک هفته گذشته بود که نیروگاه اتمی بوشهر هدف حمله قرار میگرفت.
رییس شرکت دولتی هستهای روسیه، افزود که «روساتم» مرحله سوم تخلیه کارکنان خود از این نیروگاه را آغاز کرده است؛ «یک گروه صبح چهارشنبه از طریق زمینی به سمت مرز ایران و ارمنستان حرکت کرده و دو گروه دیگر نیز بهزودی عازم خواهند شد.»
این گزارش حاکی است که «روساتم» تا زمان تثبیت اوضاع، بهطور موقت تعداد کارکنان حاضر در نیروگاه را به حداقل ممکن کاهش میدهد.
نیروگاه اتمی بوشهر ظرفیت تولید هزار مگاوات برق را دارد و شماری از متخصصان روسیه در آن کار میکنند.
ایران ادعا کرد: با موشک به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن حمله کردیم
ارتش ایران در بیانیهای گفت که نیروی دریایی «برای چندمین بار» با موشک «کروز ساحل به دریای قدیر» به ناوگروه آبراهام لینکن شلیک و آن را «وادار به تغییر موقعیت کرد.»
شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش، پیش از حمله گفته بود که «عملکرد و تحرکات» ناوگروه آبراهام لینکلن زیر نظر است و «به محض قرارگرفتن این ناو گروه متخاصم در تیررس سامانههای موشکی، هدف کوبنده نیروی دریایی ارتش قرار خواهد گرفت.»
آمریکا اظهار نظری نکرده است.
هشدار قالیباف در مورد استقرار سربازان آمریکا در منطقه
محمدباقر قالیباف، هشدار داد که ایران تمام تحرکات و «بهویژه استقرار سربازان آمریکا در منطقه را از نزدیک زیر نظر دارد.»
رییس مجلس جمهوری اسلامی ایران در شبکه اجتماعی ایکس، نوشت: «آنچه را که ژنرالها خراب کردهاند سربازان نمیتوانند درست کنند؛ در عوض آنها فقط قربانی توهمات نتانیاهو خواهند شد.» او هشدار داد: «عزم ما را برای دفاع از سرزمینمان آزمایش نکنید.»
سیبیاس، شریک خبری بیبیسی در آمریکا، گزارش داده است که پنتاگون برای اعزام نیروی پیاده به ایران آماده میشود. هرچند دقیقا گزارش نشده که چنین اعزامی به کجا و چه زمانی انجام خواهد شد. کاخ سفید هنوز در این مورد اظهارنظر نکرده است.
حمله به مواضع «حشد شعبی» و ارتش عراق در استان الانبار
مواضع شبهنظامیان «حشد شعبی» و همچنین، یک مرکز وابسته به وزارت دفاع عراق در پایگاه الحبانیه در الاستان الانبار هدف قرار گرفت. در پی حمله به این مرکز وابسته به وزارت دفاع، هفت سرباز عراقی کشته و 13 تن دیگر زخمی شدند.
بنابه اعلام وزارت دفاع عراق، این حمله چهارشنبه پنجم فروردین یک مرکز درمانی ارتش و بخش پشتیبانی پایگاه الحبانیه را هدف قرار داد و پس از آن، تیراندازی هوایی نیز انجام شد. این وزارتخانه اعلام کرد نیروهایش هنگام انجام «وظایف ملی و بشردوستانه» هدف قرار گرفتند و عملیات جستوجو برای قربانیان احتمالی دیگر همچنان ادامه دارد.
وزارت دفاع عراق این حمله را «نقض آشکار قوانین بینالمللی» توصیف و اعلام کرد هدف قرار دادن مراکز درمانی و کارکنان آنها اقدامی غیرقابل قبول است. این نهاد اضافه کرد این حمله «تشدید خطرناک تنش» بهشمار میرود و عاملان آن باید پاسخگو شوند.
این وزارتخانه تاکید کرد نیروهایش به انجام ماموریتهای خود ادامه میدهند و بغداد حق پاسخ به این حمله را در چارچوب قوانین محفوظ میداند. بهگفته یک مقام امنیتی، در جریان حملات روز چهارشنبه یک فروند جنگنده دو موشک به این پایگاه شلیک کرده است.
پیشتر نیز در جریان یک حمله طی بامداد سهشنبه به همین پایگاه، 15 نفر از نیروهای حشد الشعبی کشته شدند. مقامهای عراقی به نیروهای امنیتی و حشد الشعبی اجازه دادهاند در برابر این حملات «پاسخ دهند و از خود دفاع کنند.» از آغاز جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در نهم اسفند، دامنه درگیریها به عراق نیز کشیده شده است. در این مدت، مواضع گروههای مسلح نزدیک به تهران هدف حملاتی قرار گرفته که گفته میشود آمریکا عامل آنها است.
در مقابل، گروههای مسلح عراقی بارها سفارت و پایگاههای آمریکا را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار دادهاند. همچنین، تهران حملاتی را علیه مقر گروههای کرد ایرانی مخالف خود در شمال عراق انجام داده است.
بیانیه ششگانه کشورهای منطقه از عراق خواست حملات نیابتی ایران از خاک خود را منع کند
کشورهای عربی عربستان سعودی، اردن، امارات عربی متحده، قطر، بحرین و کویت در تجمعی ششگانه طی بیانیهای مشترک مجددا به شدیدترین لحن تجاوز آشکار ایران را که نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی آن و همچنین قوانین بینالمللی، قوانین بینالمللی انسانی و منشور سازمان ملل متحد است را محکوم کردند.
در ادامه این بیانیه، آمده است که این محکومیت شامل حملات مستقیم ایران و یا از طریق نیروهای نیابتی و گروههای مسلح مورد حمایت آن در منطقه، اعمال میشود.
این بیانیه، همچنین بهطور خاص بر حملات گروههای مسلح طرفدار ایران از عراق علیه چند کشور در منطقه و هدف قرار دادن تأسیسات و زیرساختهای آنها تمرکز یافت.
کشورهای عربی شرکتکننده در این نشست ششجانبه، اعلام کردند که این حملات، قوانین و کنوانسیونهای بینالمللی را نقض میکند و نقض آشکار قطعنامه 2817 (2026) شورای امنیت است که به صراحت از ایران میخواهد فورا و بدون قید و شرط تمام تجاوزها و تهدیدها علیه کشورهای همسایه، از جمله استفاده از نیروهای نیابتی را متوقف کند.
کشورهای امضاءکننده این بیانیه از روابط برادرانه خود با عراق قدردانی کردند، در عین حال اما از دولت عراق خواستند تا اقدامات لازم را برای متوقف کردن فوری حملات شبهنظامیان و گروههای مسلح از خاک عراق علیه کشورهای همسایه به عمل آورد. آنها تاکید کردند که این امر برای حفظ روابط برادرانه و جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها ضروری است.
در همین راستا، با صدور بیانیه مشترکی توسط سعودی، کویت، امارات عربی متحده، بحرین، قطر و اردن که اقدامات خرابکارانهای را که امنیت و ثبات کشورهای منطقه را هدف قرار میدهد و توسط هستههای خفته وفادار به ایران و سازمانهای تروریستی مرتبط با حزبالله انجام میشود، محکوم شد.
این بیانیه در ادامه، از نیروهای مسلح کشورهای خلیجی برای مقابله با این حملات قدردانی کرد و هوشیاری سرویسهای امنیتی را که آن را بهعنوان «سپر قوی و چشم بیدار» برای محافظت از ملت و مردمش توصیف کرد، ستود. طبق بیانیهای که امروز(چهارشنبه) منتشر شد، همچنین از «تلاشهای فداکارانه» نیروهای امنیتی در دستگیری این هستههای عملیاتی و سازمانهای تروریستی و کشف توطئههای مخرب آنها قدردانی شد.
کشورهای امضاءکننده این بیانیه، بر حق کامل و ذاتی خود برای دفاع از خود در برابر این حملات جنایتکارانه، همانطور که در ماده 51 منشور سازمان ملل متحد تصریح شده است، تاکید کردند. این ماده حق دفاع از خود فردی و جمعی را برای کشورها در صورت تجاوز و حق آنها برای انجام تمام اقدامات لازم برای حفظ حاکمیت، امنیت و ثبات خود تضمین میکند.
گزارشی از تهران: «سردرگمی تمامعیار»
شبکه خبری الجزیره، گزارشی را از خبرنگار خود که در تهران حضور دارد منتشر کرده که میگوید: «برخلاف صراحتی که به نظر میرسد دونالد ترامپ با آن سخن میگوید، در ایران ابهام حکمفرماست. مردم نمیدانند چه خبر است. آنها نمیدانند چه کسی از جانبشان در حال مذاکره است. این مردی که ترامپ او را در ایران «بسیار محترم» توصیف کرده و آمریکاییها با او در حال گفتوگو هستند، کیست؟»
دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، در تازهترین اظهارات خود از گفتوگو با «افراد مناسب» در ایران خبر داده و گفت تهران برای توافق «بسیار مشتاق» است؛ او همچنین گفت ایران با اقدامی در حوزه نفت و گاز «هدیه بزرگی» به آمریکا داده است.
خبرنگار الجزیره در تهران میافزاید که «ما نمیدانیم آن هدیهای که ترامپ گفته از سوی ایران در پیوند با نفت و گاز به ایالات متحده داده شده، چیست؟ در مقابل، آنچه از مقامها و سیاستمداران در اینجا میشنویم، کاملا برعکس است. آنها میگویند هیچ مذاکرهای، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، در جریان نیست. در همین حال، فرماندهان نظامی تنها از بمباران، موشک، پهپاد و ادامه جنگ برای دفاع از کشور سخن میگویند. آخرین موج حملات ـموج ۷۹ـ همین چند ساعت پیش علیه اسرائیل و اهدافی در سراسر منطقه آغاز شد که نشاندهنده گفتمان و روایتی کاملا متفاوت در اینجا در ایران است.»
این خبرنگار در گزارشی که بامداد چهارشنبه فرستاده، توضیح میدهد که «دیروز مقامهای رسمی وجود هرگونه مذاکرهای را تکذیب کردند و این موضع امروز هم تغییری نکرده است. در اینجا نبرد اولویت یافته است و کسی از رایزنیهای سیاسی سخنی به میان نمیآورد.»
خبرنگار الجزیره تاکید میکند که «تا این لحظه، همه فقط در تلاشاند بفهمند چه اتفاقی در حال رخ دادن است. سردرگمی و ابهام کامل برقرار است و همین موضوع، وضعیت کنونی را بسیار جالب و بسیار عجیب کرده است.»
استاندار زنجان: تاکنون ۵۰ نقطه در استان هدف قرار گرفته است
استاندار زنجان، مجموع کل کشتهشدگان این استان از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران را ۵۹ نفر اعلام کرده اما گفته است که ۱۶ نفر از این عده در نقاط دیگر کشور جان باختهاند.
محسن صادقی، همچنین گفت که «حدود ۵۰ نقطه در استان» با «حدود ۷۵ پرتابه» هدف قرار گفته است. او در تشریح جزئیات خسارات برجا مانده به موارد زیر اشاره کرد:
«تخریب معاینه فنی پایانه بار صبا، ۱۱۰ واحد مسکونی روستایی و دو واحد مجتمع خدماتی بینراهی، فرودگاه مسافربری، هفت واحد صنعتی، چند قطعه راه مواصلاتی، پل ورودی جاده اتوبان، ابنیه، راهدارخانه و یک واحد شبکه توزیع برق با صدها میلیارد تومان خسارت.»
«۴۲۵ واحد مسکونی شهری و ۱۸۷ واحد تجاری استان هم بیش از دهها میلیارد تومان خسارت دیده است.»
در حالیکه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در آستانه یک ماهگی قرار دارد، این حملات بر زندگی عادی شهروندان ایرانی سایه انداخته است. در این تصاویر، ساکنان تهران را میبینید که در بحبوحه حملات مداوم آمریکا و اسرائیل، به پنجرهها نوار چسب میزنند تا از شکستن آن جلوگیری کنند. در زمان جنگ هشت ساله ایران و عراق هم این کار بسیار متداول بود.
هرانا: ۱۲ غیرنظامی در ۲۴ ساعت گذشته کشته شدند
خبرگزاری فعالان حقوق بشر(هرانا)، بیانیهای مکتوب در رابطه با بیلان ۲۴ ساعت گذشته جنگ اسرائیل-آمریکا و ایران منتشر کرد.
در این بیانیه قید شده است که در جریان ۱۰۸ حمله که در ۱۰ شهر ایران از جمله در کردستان متمرکز بوده است؛ ۲۱ مرکز نظامی، پایگاههای سپاه پاسداران، مراکز بسیج، فرودگاههای نظامی، مراکز پلیس، انبارهای نفت و تاسیسات زیرزمینی انرژی هستهای هدف قرار گرفتهاند.
هرانا، ضمن اعلام جانباختن ۱۲ غیرنظامی و مجروح شدن ۳۷ تن دیگر در این حملات، خاطرنشان کرد که حملات عمدتاً در استانهای اصفهان، خوزستان، فارس، تهران و تبریز متمرکز بوده است.
بر اساس آمار غیررسمی، از ۲۸ فوریه-۹ اسفند، یعنی روز آغاز جنگ اسرائیل-آمریکا و ایران تاکنون، ۱۴۵۵ غیرنظامی جان خود را از دست دادهاند که ۲۱۷ تن از آنان کودک بودهاند.
هشدار کمیسر حقوق بشر سازمان ملل درباره خطر گسترش جنگ خاورمیانه و پیامدهای انسانی آن
کمیسر حقوق بشر سازمان ملل متحد هشدار داده است که جنگ جاری در خاورمیانه به طرز بیسابقهای ظرفیت دارد که کشورها منطقه و حتی سایر نقاط جهان را درگیر کند.
فولکر تورک در نشست اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو گفت که پیچیدگیهای این وضعیت میتواند بحرانهای ملی، منطقهای یا جهانی بیشتری را شعلهور کند که به گفته او پیامدهایی هولناک برای غیرنظامیان و مردم در سراسر جهان خواهد داشت.
این نشست اضطراری، به درخواست کشورهای حوزه خلیج فارس برگزار شده است. شماری از کشورهای منطقه از زمان شروع حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، آماج حملات موشکی و پهپادی تهران بودهاند.
علی بحرینی، نماینده ایران در دفتر اروپایی سازمان ملل متحد، اسرائیل را مسئول این جنگ دانست و این کشور را به حمله به ساختار نظم منطقهای و کشاندن جهان بهسوی هرجومرج متهم کرد. او همچنین از همسایگان ایران خواست متحد شوند و هشدار داد که کشورش آخرین هدف اسرائیل نخواهد بود.
استقرار «حدود هزار و ۵۰۰ ایست و بازرسی ویژه» در سراسر ایران
سخنگوی نیروی انتظامی ایران اعلام کرد که یک هزار و ۴۶۳ ایست و بازرسی ویژه در سراسر کشور مستقر کرده است.
سعید منتظرالمهدی با اعلام این خبر به رسانههای ایران گفت «اهميت موقعیت جغرافیایی، انتظامی و شدآمد شهری» از ویژگیهای مناطق انتخابشده برای استقرار این ایستوبازرسیها است.
پیش از اعلام رسمی تعداد این ایستهای کنترل، گزارشهای شهروندی نیز حاکی از استقرار آنها بود.
سخنگوی نیروی انتظامی، همچنین گزارش داد که «بیش از ۱۲۹ هزار نفر نیروی انسانی پلیس در قالب فوریتهای پلیسی، یگان امداد، یگان ویژه و پلیس راه و راهور فعالیت شبانهروزی و دائمی دارند.»
این در حالی است که برخی شاهدان عینی و همچنین شماری از کاربران شبکههای اجتماعی از ترس و وحشت ناشی از ایست و بازرسیها گفتهاند.
پیشتر، کانال شورای هماهنگی فرهنگیان در گزارشی گفته بود «در روزهایی که مردم مضطرب بیش از هر چیزی به احساس امنیت و پناه نیاز دارند، چهره شهر بهشکلی غریب پادگانی شده است. بر سر میدانها و چهارراههای اصلی، ماشینهای سرکوب و لولهٔ سنگینِ تیربارها خودنمایی میکنند. ایستوبازرسیهای متعدد در جایجای استان، سایه سنگین رعب را بر سر همان اندک رهگذران خسته و نگران میاندازد. گویی پیش از آنکه نگران آسمان باشیم، باید از خیابانهای شهر خودمان بترسیم.»
حملات پهپادی اسرائیل به شماری از این ایستوبازرسیها که منجر به کشتهشدن تعدادی از ماموران شد، از اتفاقات جنجالی جنگ جاری بوده است.
منتظرالمهدی در عین حال گفته که نزدیک به ۱۵ هزار واحد گشت خودرویی و موتوری هم بهطور پیوسته و دائم در حال تردد در سراسر کشور هستند.
به گفته او باتوجه به آسیبدیدن برخی واحدهای انتظامی در جریان حملات هدفمند به اماکن امنیتی، «با تغییری تاکتیکی واحدهای گشت به کلانتریها و پاسگاههای سیار تبدیل شدهاند.»
بازداشت دهها شهروند دیگر با اتهام «عضویت در گروهکهای تروریستی» و «ارتباط با شبکههای فارسیزبان»
موج بازداشت شهروندان در گوشه و کنار ایران همچنان ادامه دارد، و در تازهترین مورد وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، از بازداشت دهها تن دیگر در تهران خبر داده است.
روز چهارشنبه پنجم فروردین، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی مدعی شده که ۳۹ نفر از شهروندان را به دلیل «عضویت در گروهکهای تروریستی» یا «ارتباط با رسانههای فارسیزبان» بودند، در تهران شناسایی و بازداشت کرده است.
ادعا شده که ۲۷ نفر از بازداشتشدگان «عضو دو گروهک بودند» و «در نظر داشتند که با ایجاد یک هسته عملیاتی در استان سیستان و بلوچستان ایجاد ناامنی کنند.»
وزارت اطلاعات میگوید که از این افراد «۴۹ بمب دستساز، دو قبضه سلاح جنگی کلاشینکف، ۱۶ قبضه سلاح کمری، ۵۰ تیغه خشاب، و بیش از هزار و ۵۰۰ فشنگ، و همچنین هفت دستگاه استارلینک» کشف شده است.
این گزارش، همچنین مدعی دستگیری دو شهروند دیگر به اتهام «فعالیت در فضای مجازی» و «ایجاد ناامنی روانی در جامعه» است.
همچنین اعلام شده که ۱۰ شهروند دیگر نیز که به اتهام آنچه ارتباط با شبکههای فارسیزبان، و «ارسال محل استقرار» نیروهای سرکوبگر به این شبکهها خواند شده، بازداشت شدهاند.
آتشسوزی در فرودگاه کویت پس از حمله پهپادی
مقامهای کویتی اعلام کردند در پی اصابت یک پهپاد به مخزن سوخت در فرودگاه بینالمللی کویت، آتشسوزی رخ داده اما این حادثه تلفات جانی نداشته است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، اداره کل هواپیمایی کشوری کویت اعلام کرد خسارتها «محدود» بوده و نیروهای امدادی بلافاصله برای مهار آتش وارد عمل شدهاند. این سومین حمله به فرودگاه کویت از زمان آغاز جنگ در نهم اسفند است. پیشتر نیز حملاتی به مخازن سوخت و سامانه راداری این فرودگاه گزارش شده بود.
در همین حال، فعالیت این فرودگاه از آغاز درگیریها متوقف شده و پروازها به فرودگاههای عربستان سعودی، از جمله دمام، هدایت شدهاند.
مقامهای کویتی، همچنین اعلام کردند در تازهترین موج حملات، ۱۳ پهپاد و شش موشک رهگیری شده و آژیرهای هشدار بیش از ۱۰ بار در طول شب به صدا درآمده است.
ادامه حملات هوایی به نقاط مختلف در ایران
ارتش اسرائیل بامداد چهارشنبه پنجم فروردین اعلام کرد همزمان با شلیک موجی از موشکها از سوی ایران به سمت اسرائیل، حملاتی را علیه اهدافی در تهران آغاز کرده است.
ارتش اسرائیل در پیامرسان تلگرام نوشت این حملات زیرساختهای «حکومت ایران» در پایتخت را هدف قرار داده است.
همزمان، گزارشهای رسانههای داخلی حاکی است که صدای چندین انفجار در غرب تهران و همچنین در شهرهای شیراز، قزوین، کرج و بوشهر شنیده شده است. یک مقام استانداری یزد نیز از حمله به یک نقطه نظامی در خارج از شهر یزد خبر داد.
در همین حال، سپاه پاسداران مدعی شد دو فروند موشک کروز در اطراف تهران توسط سامانههای پدافند هوایی منهدم شدهاند.
خبرگزاری فارس نیز میگوید در حمله شامگاه سهشنبه به منطقه خیرآباد ورامین، ۱۲ نفر کشته و ۲۸ نفر زخمی شدهاند و عملیات آواربرداری پس از ۳۶ ساعت پایان یافته است.
همزمان، گزارشهایی تاییدنشده در شبکههای اجتماعی از وقوع انفجار در نزدیکی فرودگاه شیراز، شهر صنعتی البرز در الوند قزوین و مناطقی در کرج و شرق تهران منتشر شده است. این گزارشها بهطور مستقل قابل تایید نیستند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، نیز در پیامی تازه در شبکههای اجتماعی نوشت که: «نیروهای آمریکایی بیش از ۹۰۰۰ هدف نظامی را در داخل ایران نابود کردهاند و بهطور قابل توجهی توانایی رزمی جمهوری اسلامی ایران را از بین بردهاند.»
ارتش اسرائیل از شلیک موج تازه موشکهای ایران خبر داد؛ ۱۲ زخمی در مرکز کشور
ارتش اسرائیل شامگاه سهشنبه چهارم فروردین اعلام کرد ایران موج تازهای از موشکها را به سوی این کشور شلیک کرده و سامانههای پدافند هوایی برای رهگیری آنها فعال شدهاند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، آژیرهای خطر در اورشلیم به صدا درآمد و صدای انفجار در این شهر و نیز در آسمان اَریحا در کرانه باختری شنیده شد.
خدمات اورژانس «ماگن داوید آدوم» اعلام کرد در پی این حملات دستکم ۱۲ نفر در مرکز اسرائیل زخمی شدهاند. به گفته این نهاد، ۹ نفر از مجروحان در شهر بنیبراک، در نزدیکی تلآویو، پس از دریافت کمکهای اولیه به بیمارستان منتقل شدند.
مقامهای اسرائیلی پیشتر نیز از صدور بیش از ده هشدار موشکی از بامداد سهشنبه خبر داده بودند.
آژانس: از ایران اطلاعاتی مبنی بر اصابت یک پرتابه به محوطه نیروگاه اتمی بوشهر دریافت کردهایم.
عکس Iranian Presidency/ZUMA/IMAGO
حمله مجدد به نیروگاه اتمی بوشهر
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که از ایران اطلاعاتی مبنی بر اصابت یک پرتابه به محوطه نیروگاه هستهای بوشهر دریافت کرده است.
به گزارش آژانس، این برخورد حوالی ساعت ۲۱:۰۸ سهشنبه چهارم فروردین اتفاق افتاده است.
ایران میگوید، این سانحه هیچگونه خسارت مالی و فنی به تاسیسات وارد نکرده و تلفات جانی نیز به بار نیامده است. فعالیت نیروگاه نیز طبق روال عادی ادامه دارد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بار دیگر خواستار «خویشتنداری» طرفهای جنگ شده تا از بروز خطرات مرتبط با ایمنی هستهای جلوگیری شود.
ساختمان اپتیک صاایران منهدم شد
هدف قرار گرفتن ساختمان اپتیک صاایران در اصفهان
به گزارش حال وش/ امروز سه شنبه ۴ فروردین ۱۴۰۵، بر اساس تصاویر منتشرشده، ساختمان اپتیک صاایران در اصفهان در جریان حملات منتسب به آمریکا و اسرائیل مورد هدف قرار گرفته است.
این تصاویر نشان میدهد بخشهایی از این ساختمان دچار آسیب شده و آثار انفجار در محل قابل مشاهده است.
تا این لحظه، جزئیات بیشتری درباره میزان خسارات، اهداف دقیق یا تلفات احتمالی منتشر نشده است.
ایران: عبور کشتیهای «غیرمتخاصم» از تنگه هرمز با هماهنگی مجاز است
ایران در یادداشتی به شورای امنیت سازمان ملل و سازمان بینالمللی دریانوردی اعلام کرد کشتیهایی که «غیرمتخاصم» تلقی شوند، در صورت هماهنگی با مقامهای ایرانی میتوانند از تنگه هرمز عبور کنند.
خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه ۵ فروردین، گزارش داد این یادداشت از سوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه برای اعضای ۱۵ نفره شورای امنیت و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، ارسال شده و سپس در میان ۱۷۶ عضو سازمان بینالمللی دریانوردی مستقر در لندن توزیع شده است.
در این یادداشت تاکید شده است که کشتیهایی که در «اقدامات تهاجمی علیه ایران» مشارکت نداشته یا از آن حمایت نکنند و مقررات اعلامشده ایمنی و امنیتی را رعایت کنند، میتوانند از «عبور ایمن» در تنگه هرمز بهرهمند شوند.
ایران همچنین اعلام کرده است که «اقدامات لازم و متناسبی» برای جلوگیری از استفاده کشورهای مهاجم «و حامیان آنها» از این آبراه بهمنظور پیشبرد عملیات خصمانه اتخاذ کرده است.
در این یادداشت تصریح شده است که کشتیها و تجهیزات متعلق به آمریکا و اسرائیل، و همچنین سایر «مشارکتکنندگان در تجاوز»، مشمول عبور بیضرر یا غیرمتخاصم نخواهند بود.
این تحولات در حالی است که جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران، عبور حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز را تقریبا متوقف کرده و اختلال قابل توجهی در عرضه جهانی انرژی ایجاد کرده است.
روزنامه فایننشال تایمز، نخستین بار گزارش داد که این نامه روز سهشنبه در میان اعضای سازمان بینالمللی دریانوردی توزیع شده است.
اسرائیل بهدنبال کنترل جنوب لبنان تا رود لیتانی؛ تنش بیسابقه بیروت و تهران
ستونی از آتش پس از حمله هوایی اسرائیل به پل قاسمیه در جنوب لبنان، در دوم فروردین ۱۴۰۵؛ اسرائیل میگوید این پل در مسیر اصلی میان روستاهای منطقه صور و مناطق شمالیتر، توسط حزبالله استفاده میشد
در حالی که درگیریها میان اسرائیل و حزبالله لبنان وارد چهارمین هفته خود شده است، مقامهای اسرائیلی اعلام کردند ارتش این کشور قصد دارد کنترل جنوب لبنان تا رود لیتانی، در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری مرز، را در دست بگیرد؛ اقدامی که با واکنشهای بینالمللی و تشدید بحران انسانی همراه شده است.
همزمان، وزارت خارجه لبنان در اقدامی کمسابقه سفیر ایران را عنصر نامطلوب اعلام کرد و به او تا روز یکشنبه فرصت داد کشور را ترک کند. این تصمیم با اعتراض شدید حزبالله روبهرو شده و این گروه از دولت لبنان خواسته است آن را لغو کند.
اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در اظهاراتی تازه گفت ارتش «کنترل منطقه امنیتی تا رود لیتانی» را در دست خواهد گرفت و افزود ساکنان آواره لبنانی تا زمانی که «امنیت ساکنان شمال اسرائیل تضمین نشود» اجازه بازگشت به جنوب این رودخانه را نخواهند داشت.
منطقه جنوب رود لیتانی از زمان آغاز درگیریها میان اسرائیل و حزبالله در سال ۲۰۲۳، در پی جنگ غزه، شاهد ویرانی گسترده بوده است، با وجود آنکه در نوامبر ۲۰۲۴ آتشبسی اعلام شد.
لبنان از دوم مارس، زمانی که حزبالله مورد حمایت تهران در واکنش به کشته شدن آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، حملات راکتی به اسرائیل را آغاز کرد، وارد جنگ شد.
از آن زمان، اسرائیل حملات گستردهای را در سراسر لبنان انجام داده که به گفته مقامهای لبنانی دستکم ۱۰۷۲ کشته و بیش از یک میلیون آواره برجای گذاشته است.
در تازهترین حملات، رسانههای دولتی لبنان از بمباران مناطق جنوبی، شرقی و همچنین حومه بیروت خبر دادهاند. ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد که زیرساختهای «تروریستی» حزبالله را در بیروت و دیگر مناطق هدف قرار داده است.
علاوه بر اسرائیل، آمریکا نیز حزبالله لبنان را که تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران است، یک سازمان تروریستی میداند.
حزبالله نیز اعلام کرده حملاتی علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان و اهدافی در شمال اسرائیل انجام داده است. این درگیریها که به چهارمین هفته رسیده، موجب کشته شدن بیش از هزار نفر و آوارگی گسترده در لبنان شده است.
در پی این تحولات، کشورهای مختلف نسبت به پیامدهای گسترش عملیات زمینی هشدار دادهاند. کانادا اقدام احتمالی اسرائیل برای اشغال جنوب لبنان را محکوم کرده و فرانسه نیز نسبت به «پیامدهای انسانی گسترده» چنین عملیاتی هشدار داده است.
همزمان، مقامهای اسرائیلی تاکید کردهاند که عملیات نظامی در لبنان و ایران بدون توجه به تلاشهای دیپلماتیک ادامه خواهد یافت. سخنگوی ارتش اسرائیل گفت نیروهای این کشور «بر اساس یک طرح بدون تغییر» عمل میکنند و هدف آنها «حذف تهدیدهای موجودیتی» است.
در میدان نبرد، وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد در پی حمله هوایی اسرائیل به منطقهای در نزدیکی بیروت، دستکم سه نفر، از جمله یک کودک سهساله، کشته شدهاند. این وزارتخانه همچنین از کشته شدن چندین نفر دیگر در حملات اسرائیل در جنوب لبنان خبر داد.
همزمان، خبرنگاران خبرگزاری فرانسه گزارش دادند که در مناطق عمدتا مسیحینشین در شمال بیروت، که پیشتر از درگیریها دور مانده بودند، صدای انفجار شنیده شده است؛ یک منبع امنیتی لبنانی گفت این انفجارها احتمالا ناشی از رهگیری یک موشک ایرانی توسط یک ناو جنگی در دریا بوده است.
در همین حال، تنشهای دیپلماتیک میان بیروت و تهران افزایش یافته است. مقامهای لبنانی ایران را به «نقض هنجارهای دیپلماتیک» متهم کردهاند.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، روز یکشنبه گفت که اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فرماندهی عملیات حزبالله در جنگ جاری این گروه با اسرائیل را بر عهده دارند.
اسرائیل نیز اعلام کرده در حملهای در نزدیکی بیروت یکی از اعضای نیروی قدس را کشته است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیهای تازه، با ادعای اینکه اسرائیل «از خطوط قرمز در نسلکشی» غیرنظامیان لبنان و فلسطینی عبور کرده است، اعلام کرد در صورت ادامه این روند، «محل تجمع» نیروهای اسرائیل در شمال این کشور و نوار غزه را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار خواهد داد.
این تهدید از سوی سپاه پاسداران، در حالی صادر شده که روز دوشنبه سوم فروردین ارتش اسرائیل خبر داده بود دو موشک شلیکشده از ایران به سمت اسرائیل در اراضی جنوب لبنان فرود آمد. سپاه پاسداران در بیانیهاش توضیح بیشتری درباره جزئیات دلیل این هشدار نداد.
بیش از ۶۰۰ ساعت خاموشی اینترنت در ایران
خاموشی اینترنت در ایران وارد روز بیستوششم شد و بیش از ۶۰۰ ساعت است که میلیونها نفر در ایران از دسترسی به اینترنت محروم هستند.
«نتبلاکس»، گروه مستقل نظارت بر اینترنت، روز چهارشنبه پنجم فروردین اعلام کرد که این محدودیت باعث شده که غیرنظامیان از دسترسی به شبکههای بینالمللی محروم شوند.
اقدامی که به گفته ناظران، حق مردم برای دسترسی به اطلاعات در زمان جنگ را نقض میکند.
قطع گسترده اینترنت موجب اختلال در ارتباط مردم با جهان، دسترسی به اخبار و اطلاعات و امکان گزارشگیری گزارشدهی بحرانها شده است.
چین جمهوری اسلامی را به مذاکره با آمریکا ترغیب کرد
وزیر خارجه چین در تماس تلفنی با همتای ایرانی خود، جمهوری اسلامی را به مذاکره با آمریکا برای توقف جنگ ترغیب کرده است.
رسانههای چین روز چهاشنبه گزارش دادهاند که وانگ یی، وزیر خارجه این کشور روز گذشته در تماس تلفنی با عباس عراقچی گفته است که جمهوری اسلامی باید تا حد ممکن سریعتر به مذاکره با آمریکا برای توقف جنگ اقدام کند.
او گفته است همه طرفین جنگ باید هر فرصت و پنجرهای برای صلح از طریق مذاکرات را غنیمت بشمارند، چرا که دیپلماسی همیشه بهتر از جنگ است.
حدود ۴۵ درصد نفت وارداتی چین از کشورهای حاشیه خلیج فارس انجام میشود. جمهوری اسلامی از ابتدای ماه مارس تردد نفتکشها در تنگه هرمز را مختل کرده است. چین همچنین سالانه ۳۴۰ میلیارد دلار تجارت دوجانبه با کشورهای عرب حوزه خلیج فارس دارد که طی بیش از سه هفته گذشته دچار اخلال جدی شده است.
اعلام وضعیت «اضطراری ملی» انرژی در فیلیپین
رییسجمهور فیلیپین، در واکنش به درگیریهای خاورمیانه و آنچه «تهدید قریبالوقوع» تامین انرژی این کشور جنوبشرقی آسیا خواند، اعلام «وضعیت اضطراری ملی» در حوزه انرژی کرد.
فردیناند مارکوس میگوید کمیتهای برای تضمین جریان منظم، تامین، توزیع و دسترسی به سوخت، مواد غذایی، داروها، محصولات کشاورزی و سایر کالاهای اساسی تشکیل شده است.
جمهوری اسلامی در ۲۵ روز گذشته در تردد نقتکشها از تنگه هرمز اخلال ایجاد کرده است؛ باریکهای که ۲۰ درصد از نفت مصرفی جهان از آن میگذرد و بخش اعظم آن راهی بازارهای آسیایی میشود.
آمارهای آژانس اطلاعات فلیپین نشان میدهد منبع ۹۸ درصد واردات نفت، ۹۷ درصد واردات محصولات نفتی و ۹۱ درصد واردات گاز مایع(الپیجی) این کشور از کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس است.
رییسجمهور فلیپین میگوید اخلال تنگه هرمز «تهدیدی برای امنیت انرژی کشور محسوب میشود.»
مارکوس در ادامه تصریح کرد وضعیت اضطراری ملی در حوزه انرژی به دولت این امکان را میدهد که تحت قوانین موجود، اقدامات واکنشی و هماهنگ را برای مقابله با ریسکهای ناشی از اخلال در عرضه جهانی انرژی و اقتصاد داخلی اجرا کند.
آژانس انرژی اتمی بار دیگر خواستار «خویشتنداری حداکثری» شد
پس از آنکه جمهوری اسلامی از برخورد یک پرتابه دیگر به محوطه نیروگاه اتمی بوشهر خبر داد، آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفته است که از این موضوع از سوی جمهوری اسلامی مطلع شده است.
آژانس از قول جمهوری اسلامی میگوید که «هیچ خسارتی به خود نیروگاه هستهای و یا آسیبی به کارکنان وارد نشده است و وضعیت نیروگاه عادی است.»
در پیامی منتشرشده در شبکه ایکس، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، بار دیگر خواستار «خویشتنداری حداکثری برای جلوگیری از خطرات ایمنی هستهای» در طول درگیری شده است.
آژانس چهارشنبه هفته گذشته نیز پس از دریافت گزارش مشابهی از سوی جمهوری اسلامی، بر «خویشتنداری حداکثری» طرفین درگیری تأکید کرده بود.
حدود ۲۹۰ نظامی آمریکایی در درگیری با جمهوری اسلامی زخمی و ۱۳ تن کشته شدهاند
انبیسی نیوز، به نقل از یک مقام آمریکایی آشنا به جزئیات عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل در ایران، گزارش داده که از زمان آغاز عملیات «خشم حماسی» در نهم اسفندماه، حدود ۲۹۰ نیروی نظامی آمریکا در جریان درگیریها زخمی شدهاند.
این مقام آمریکایی که به نام و سمت او اشاره نشده اعلام کرده که از این تعداد، ۲۵۵ نفر پس از درمان به خدمت بازگشتهاند، و ۱۰ نفر نیز در وضعیت وخیم قرار دارند.
انبیسی میگوید که تاکنون ۱۳ نظامی آمریکایی در این درگیری با جمهوری اسلامی کشته شدهاند و دو نفر دیگر نیز به دلایل غیررزمی جان خود را از دست دادهاند.
ترامپ از گفتوگو با «افراد درست» در ایران خبر داد
در حالی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، همچنان ادامه دارد و همزمان درگیریها در جبهه لبنان نیز رو به گسترش است، دونالد ترامپ اعلام کرده ایالات متحده در تلاش برای پایان دادن به جنگ با ایران در حال پیشرفت است و با «افراد درست» در ایران گفتوگو میکند. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که تهران همچنان هرگونه مذاکره مستقیم را رد میکند، اما گزارشها از ارائه یک طرح آمریکایی برای پایان جنگ، آمادگی پاکستان برای میزبانی گفتوگوها، احتمال اعزام هزاران نیروی تازه آمریکایی به منطقه و نیز تصمیم اسرائیل برای اشغال بخشی از جنوب لبنان حکایت دارد.
ترامپ روز سهشنبه گفت واشنگتن در مسیر مذاکره برای پایان دادن به جنگ با ایران پیشرفت کرده و ایران نیز در ارتباط با انرژی غیرهستهای و تنگه هرمز «امتیازی باارزش» داده است؛ امتیازی که او آن را «هدیهای بسیار بزرگ و بسیار پرارزش» توصیف کرد، بیآنکه جزئیات بیشتری ارائه دهد. با این حال، مقامهای ایرانی نهتنها انجام مذاکرات مستقیم را رد کردهاند، بلکه درباره این «هدیه» ادعایی نیز توضیحی ندادهاند. همین شکاف میان روایت واشنگتن و موضع رسمی تهران، همچنان یکی از محورهای اصلی ابهام در تحولات اخیر است.
در همین حال، نخستوزیر پاکستان اعلام کرده کشورش آماده است میزبانی گفتوگوهای آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ را بر عهده بگیرد و از گفتوگوهای «سازنده» سخن گفته است. این موضعگیری نشان میدهد تلاشهایی برای گشودن مسیر دیپلماتیک در جریان است، هرچند هنوز روشن نیست این تماسها تا چه حد رسمی، مستقیم یا مؤثر بودهاند.
همزمان، گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد آمریکا طرحی مشخص برای پایان جنگ به ایران ارائه کرده است. به نوشته نیویورکتایمز، واشنگتن یک طرح ۱۵ بندی برای پایان دادن به جنگ به تهران فرستاده و شبکه ۱۲ اسرائیل نیز به نقل از سه منبع گزارش داده است که آمریکا به دنبال یک آتشبس یکماهه است تا در این فاصله درباره همین طرح ۱۵ مادهای گفتوگو شود. یک منبع آگاه نیز به رویترز تایید کرده که آمریکا طرحی را به ایران ارسال کرده، اما جزئیات بیشتری درباره محتوای آن ارائه نکرده است.
بر اساس گزارش رسانه اسرائیلی، مفاد این طرح شامل برچیدن برنامه هستهای ایران، توقف حمایت از گروههای نیابتی و بازگشایی تنگه هرمز است. اگر این گزارش درست باشد، نشان میدهد واشنگتن در پی یک بسته جامع برای پایان درگیری است که فراتر از توقف نظامی فوری، مجموعهای از مطالبات راهبردی را نیز در بر میگیرد. اما همین گستردگی خواستهها میتواند رسیدن به توافق را دشوارتر کند، بهویژه آنکه تهران تاکنون نشانهای از پذیرش علنی چنین چارچوبی نشان نداده است.
در ارتباط با تنگه هرمز، ایران به شورای امنیت سازمان ملل و سازمان بینالمللی دریانوردی اطلاع داده است که کشتیهای «غیرخصمانه» میتوانند از این آبراه عبور کنند، مشروط به آنکه با مقامهای ایرانی هماهنگ باشند. این پیام، از یک سو نشاندهنده تلاش تهران برای حفظ اهرم فشار خود بر شریان اصلی انرژی جهان است و از سوی دیگر، میتواند نشانهای از آمادگی برای نوعی مدیریت کنترلشده بحران باشد؛ یعنی نه بازگشایی کامل و بیقید و شرط، و نه انسداد مطلق برای همه کشورها.
با وجود این نشانههای دیپلماتیک، عملیات نظامی در منطقه ادامه یافته و حتی چشمانداز گسترش آن تقویت شده است. منابع مطلع گفتهاند واشنگتن در حال آمادهسازی برای اعزام هزاران سرباز دیگر به منطقه است. دو منبع آشنا به موضوع به رویترز گفتهاند آمریکا احتمالا چند هزار نیروی تازه اعزام خواهد کرد؛ اقدامی که به ۵۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه افزوده میشود و نگرانیها را درباره طولانیتر شدن جنگ شدت میبخشد. چنین تقویتی، اگر عملی شود، میتواند نشانهای از آن باشد که واشنگتن در کنار مسیر مذاکره، خود را برای سناریوی ادامه یا تشدید درگیری نیز آماده میکند.
والاستریت ژورنال در مورد مذاکره احتمالی: فاصله مواضع دو طرف زیاد است
روزنامه والاستریت جورنال مینویسد که میانجیهایی از ترکیه، مصر و پاکستان در تلاشاند طی ۴۸ ساعت آینده دیداری میان مقامهای آمریکا و ایران ترتیب دهند، اما گزارشها حاکی است که دو طرف همچنان فاصله زیادی در مواضع دارند.
به گزارش منابع خبری، پاکستان پیشنهاد میانجیگری برای پایان جنگ را مطرح کرده و دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، نیز این موضوع را در شبکه اجتماعی تروث سوشال برجسته کرده است. واشینگتن همچنین طرحی ۱۵ بندی برای پایان جنگ به ایران ارائه داده است.
در همین حال، ایران حملات خود را در منطقه ادامه داده و اهدافی در اسرائیل، کویت، بحرین و عربستان سعودی را هدف قرار داده است.
والاستریت جورنال مینویسد که مقامها در تهران نسبت به تلاشهای دیپلماتیک برای آتشبس بدبین بوده و آن را احتمالا «تله» میدانند.
همزمان، پنتاگون در حال برنامهریزی برای اعزام حدود ۳ هزار نیروی لشکر ۸۲ هوابرد به خاورمیانه است، هرچند مقامهای آمریکایی تاکید کردهاند هنوز تصمیمی برای اعزام نیرو به داخل ایران گرفته نشده است.
تلاش تازه دموکراتها برای پایان جنگ با ایران در سنا ناکام ماند
بامداد چهارشنبه خبر رسید که سنای ایالات متحده با ۵۳ رای مخالف در برابر ۴۷ رای موافق، طرح دموکراتها برای محدود کردن اختیارات جنگی دولت ترامپ را رد کرد. این سومین تلاش از این نوع بود و دموکراتها میگویند این رأیگیریها را ادامه میدهند تا دولت درباره جنگ پاسخگو شود.
کاهش قیمت نفت پس از پیشنهادهای آمریکا به ایران
قیمت هر بشکه نفت برنت، که شاخص بازار جهانی نفت محسوب میشود، روز چهارشنبه پس از آنکه رییس جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ، طرحی برای پایان دادن به درگیری به ایران ارایه داد، نزدیک به ۶ درصد کاهش یافت.
حدود ساعت ۱:۳۰ بامداد، قیمت هر بشکه نفت برنت با کاهش ۵٫۹۲ درصدی به ۹۸٫۳۰ دلار (۸۴٫۷۹ یورو) رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI)نیز با افت ۵٫۰۱ درصدی به ۸۷٫۷۲ دلار (۷۵٫۶۶ یورو) کاهش یافت.
اظهارنظر محمدجواد لاریجانی: مذاکره نمیکنیم برای اینکه شک و تردید نشود
محمدجواد لاریجانی، دیپلمات اسبق ایرانی و معاون سابق بینالملل قوه قضاییه روز سهشنبه در یک برنامه تلویزیونی گفت که «ترامپ میخواهد با ما مذاکره کند، یعنی دارد التماس دیپلماتیک میکند. ما مذاکره نمیکنیم برای اینکه شک و تردید نشود.»
او توضیح بیشتری در مورد این «شک و تردید» نسبت به مذاکرهکنندگان احتمالی با آمریکا نداد.
بنابر گزارشی که خبرگزاری فارس از این گفتوگو داده، او افزوده که «ما اینجا چه میخواهیم؟ اینکه آمریکا گارانتی بدهد به ما حمله نمیکند؟ کدام دنیا به قول آمریکا اعتماد دارد؟»
لشکر ۸۲ هوابرد ارتش ایالات متحده یکی از مشهورترین و آمادهترین یگانهای واکنش سریع در نیروهای مسلح این کشور است
چتربازان آمریکایی در راه خاورمیانه؛ لشگر ۸۲ هوابرد چه ماموریتی در کارزار نظامی علیه ایران دارد؟
جنگ در ایران اکنون وارد چهارمین هفته خود شده و چتربازان ارتش آمریکا در شرایطی در حال اعزام به خاورمیانه هستند که دونالد ترامپ در حال بررسی گزینههایی برای پایان سریع جنگ ایران است.
ورود نیروهای زمینی آمریکا به داخل خاک ایران میتواند بهطور قابلتوجهی سطح درگیری را افزایش دهد، با این حال دولت ترامپ آشکارا اعلام کرده که هدف آن بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری جریان نفت در بازارهای جهانی است.
بنا بر تازهترین گزارش وبسایت خبری آکسیوس؛ دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا بهمنظور تحت فشار قرار دادن تهران برای بازگشایی تنگه هرمز، طرحهایی را برای اشغال جزیره خارک به عنوان هاب نفتی ایران بررسی کرده است.
پس از آنکه روزنامه واشنگتن پست از لغو یک رزمایش بزرگ ارتش خبر داد، گمانهزنیها درباره احتمال اعزام لشکر ۸۲ هوابرد به منطقه بهطور قابلتوجهی افزایش یافت.
به گزارش نیویورک تایمز، نیروی موردنظر یک لشکر پیادهنظام هوابرد فعال و ماژولار است که در عملیات ورود تهاجمی تخصص دارد و میتواند برای تصرف این جزیره مورد استفاده قرار گیرد.
اعزام به هر جای جهان در ظرف ۱۸ ساعت
مارک کانسیان، سرهنگ بازنشسته تفنگداران دریایی ایالات متحده و مشاور ارشد امنیت بینالملل، در گفتوگو با آکسیوس گفت که «این چتربازان بدون آنکه نیاز باشد از تنگه عبور کنند، توانایی تهدید اهداف در خلیج فارس را دارند و در عین حال با سرعت عمل بالا در منطقه مستقر شوند.»
لشکر ۸۲ هوابرد شامل تیم «نیروی واکنش فوری» در فورت براگِ کارولینای شمالی مستقر است و بنا بر اعلام ارتش ایالات متحده، آمادگی دارد «در عرض ۱۸ ساعت به هر نقطه از جهان» اعزام شود.
با این حال، این کارشناس نظامی هشدار میدهد که لشکر ۸۲ یک نیروی سبک محسوب میشود و در هنگام فرود یا در صورت مواجهه با حملات زرهی، «آسیبپذیر» خواهد بود.
کانسیان افزود هرگونه ماموریت برای تصرف جزیره خارک خطرناک خواهد بود، زیرا «پشتیبانی زیادی در نزدیکی وجود ندارد.»
ماموریتهای پیشین این لشگر هوابرد
این لشکر بازوی اصلی رزمی نیروهای هوابرد هجدهم است. بر اساس اعلام ارتش، این نیرو عملیات تهاجمی چتربازی انجام میدهد و ماموریتهایی شامل عملیات تهاجمی چتربازی و پشتیبانی از عملیاتهای کلیدی در راستای منافع ملی آمریکا را بر عهده دارد.
لشکر ۸۲ هوابرد که سابقه آن به سال ۱۹۱۷ میلادی بازمیگردد، در جنگ جهانی دوم بهواسطه عملیاتهای گسترده پرش رزمی به شهرت جهانی دست یافت و به یکی از شناختهشدهترین یگانهای نظامی تبدیل شد.
نیروهای این لشکر در عملیات طوفان صحرا در جنگ اول خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ میلادی بهعنوان خط مقدم نیروهای آمریکا حضور داشتند و در ادامه نیز در دوره «جنگ جهان علیه تروریسم» در عراق و افغانستان در زمان ریاست جمهوری بوش، نقشهای مهمی ایفا کردند و در سایر درگیریها نیز فعال بودند.
سپس «نیروی واکنش سریع» در سال ۲۰۱۸ میلادی تاسیس شد که نخستین استقرار آن در ژانویه ۲۰۲۰ به عراق، پس از حمله به سفارت ایالات متحده در بغداد، انجام شد. این واحد همچنین در جریان تخلیه از افغانستان در سال ۲۰۲۱ مورد استفاده قرار گرفت.
از کنترل خارک تا یورش به قشم؛ اقدامات احتمالی تفنگداران دریایی آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز چیست؟
در پی اقدام ایران به بستن تنگه هرمز در واکنش به حملات آمریکا و اسرائيل، قیمت نفت همچنان رو به افزایش است. به گزارش والاستریت ژورنال، ترامپ برای یافتن راهی جهت بازگشایی تنگه هرمز دستیاران خود را تحت فشار قرار داده است. با این حال، به نظر میرسد بهترین گزینه استفاده از تفنگداران دریایی آمریکاست.
والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که پنتاگون یک نیروی واکنش سریع با عنوان «یگان اعزامی تفنگداران دریایی»، متشکل از حدود دو هزار و ۲۰۰ تفنگدار دریایی را به خاورمیانه اعزام کرده است. به گفته مقامات فعلی و پیشین آمریکایی، ایالات متحده میتواند از این تفنگداران برای تصرف یک یا چند جزیره در جنوب ایران، چه به عنوان اهرم فشار و چه به عنوان پایگاهی برای مقابله با حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری استفاده کند.
این یگان در حال حاضر سوار بر کشتی تهاجمی آبی-خاکی «یواساس تریپولی» (USS Tripoli) عازم خاورمیانه است و احتمالا کمی بیش از یک هفته دیگر به منطقه میرسد.
«یگان اعزامی تفنگداران دریایی» چیست؟
یگان اعزامی تفنگداران دریایی نیرویی خودکفا است که عملیات خود را از روی کشتیها انجام میدهد و از آنها بهعنوان پایگاه متحرک استفاده میکند.
این یگان از چهار بخش تشکیل شده است:
یک واحد رزمی زمینی از نیروهای پیادهنظام تفنگداران دریایی که به خودروهای زرهی و توپخانه مجهز است.
یک واحد هوایی شامل هواپیماهای ملخیMV-22 Osprey، هلیکوپترها و جنگندههای عمود پروازی چون F-35B.
یک تیم فرماندهی که حرکات یگان را هماهنگ میکند.
و یک گردان لجستیکی که وظیفه پشتیبانی، تدارکات و نگهداری تجهیزات را بر عهده دارد.
ایران عملا تنگه هرمز، آبراهی که حدود ۲۰ درصد از نفت جهان از آن عبور میکند را بسته است. این اقدام اقتصاد جهانی را دچار آشفتگی کرده، قیمت بنزین را در آمریکا و دیگر نقاط بالا برده و برای آقای ترامپ مشکلات نظامی و سیاسی ایجاد کرده است.
نیروهای آمریکایی در تلاشاند با حمله به تاسیسات موشکی، پهپادی و مینگذاری دریایی ایران توانایی جمهوری اسلامی برای تهدید تنگه هرمز را تضعیف و این آبراه را بازگشایی کنند. ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده(سنتکام) روز سهشنبه اعلام کرد که از چندین مهمات نفوذگر عمیق ۲.۲ تنی برای حمله به انبارهای موشکهای کروز ضد کشتی ایران استفاده کرده است.
با این حال، بهرغم سه هفته بمباران بیوقفه از سوی آمریکا و اسرائیل، ایران همچنان به حمله به مواضع آمریکا و متحدانش در خاورمیانه ادامه میدهد.
کیتلین تالمج، پژوهشگر ارشد موسسه بروکینگز و استاد موسسه فناوری ماساچوست (MIT)، گفت: «آمریکا هزاران پرواز عملیاتی انجام داده است، اما هنوز مطمئن نیستیم که همه این توانمندیها نابود شده باشند. این موضوع این پرسش را مطرح میکند که آیا اصلا روزی همه آنها نابود خواهند شد یا نه.»
به گفته مقامهای فعلی و سابق آمریکایی، اضافه شدن «یگان اعزامی تفنگداران دریایی»، گزینههای بیشتری برای اعمال فشار بر تهران در اختیار آقای ترامپ میگذارد.
اقدامات احتمالی «یگان اعزامی تفنگداران دریایی» چیست؟
به گزارش والاستریت ژورنال، جمهوری اسلامی از جزایر جنوبی ایران برای استقرار زیرساختهای نفتی، پایگاههای موشکی و پنهان کردن قایقها استفاده میکند. از میان این جزایر، مهمترین آنها از نظر اقتصادی جزیره خارک است که در بخش شمالی خلیج فارس و در فاصله حدود ۴۸۰ کیلومتری از تنگه هرمز قرار دارد و مرکز اصلی صادرات نفت ایران به شمار میرود.
ایالات متحده روز جمعه به تاسیسات نظامی این جزیره حمله کرد و آقای ترامپ روز دوشنبه تهدید کرد اگر ایران دست از مسدود کردن تنگه هرمز نکشد، خط لوله نفت این جزیره را هفد قرار میدهد.
به گفته کارشناسان و مقامات سابق آمریکایی، تفنگداران دریایی میتوانند بهجای نابود کردن زیرساخت نفتی خارک، این جزیره را تصرف کنند تا آمریکا از آن بهعنوان اهرم فشاری برای بازگشایی تنگه استفاده کند.
فرانک مکنزی، فرمانده پیشین ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، گفت: «۹۰ درصد نفت ایران از جزیره خارک عبور میکند. بنابراین واقعا دو انتخاب دارید. یا زیرساخت نفتی را نابود میکنید که آسیب جبرانناپذیری به اقتصاد ایران و اقتصاد جهانی وارد میکند، یا آن را تصرف میکنید تا بهعنوان یک برگ چانهزنی از آن استفاده کنید. در این صورت اقتصاد جهانی بهطور دائمی تضعیف نمیشود.»
چنین یورشی به دو صورت قابل انجام است. تفنگداران میتوانند با استفاده از هاورکرافتها(شناورهای انتقالی از کشتی به ساحل) مستقیما از کشتی وارد ساحل جزیره خارک شوند.
راه دوم نیز از طریق هواست. تفنگداران میتوانند با استفاده از هلیکوپترها از روی کشتی بلند شده و در ساحل فرود آیند. به گفته جان میلر، فرمانده پیشین نیروی دریایی آمریکا در فرماندهی مرکزی، تفنگداران دریایی همچنین ممکن است برای تصرف هر یک از جزایر دیگر در تنگه وارد عمل شوند. در این صورت نیروهای آمریکایی در موقعیت راهبردی بهتری برای هدف قرار دادن قایقهای تندرو و موشکهای ایران قرار میگیرند.
به گزارش والاستریت ژورنال، یکی از اهداف راهبردی جزیره قشم است. این جزیره بزرگ و پیکانشکل در دهانه تنگه هرمز قرار دارد و محل استقرار شناورهای نیروی دریایی و تاسیسات موشکی زیرزمینی ایران است. همچنین تاسیسات بزرگ آبشیرینکن در آن قرار دارد که ایران آمریکا را به حمله به آن متهم کرده است. اندازه و موقعیت این جزیره به ایران امکان کنترل جریان ورود و خروج کشتیها به تنگه را میدهد.
جزایر کیش و هرمز نیز میتوانند اهداف دیگر تفنگداران دریایی آمریکایی باشد. به گزارش والاستریت ژورنال، قایقهای تهاجمی کوچک رژیم ایران معمولا در جزیره هرمز پهلو میگیرند.
نیکول گراجفسکی، استادیار مرکز پژوهشهای بینالمللی سیانسپو و پژوهشگر برنامه سیاست هستهای بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، گفت: «برخی از این جزایر دارای تاسیسات مستحکم نظامی هستند و برخی دیگر نیز مکانهای متروکهاند که در زمان شاه از آنها استفاده میشد.»
استقرار تفنگداران دریایی در جزایر ساحلی ایران، بهجای داخل خاک اصلی ایران، میتواند روزنهای باشد که به دونالد ترامپ اجازه دهد ادعا کند به وعدهاش مبنی بر عدم اعزام نیروهای آمریکایی به خاک ایران عمل کرده است.
میلر گفت: «من اعزام آنها را به داخل خاک ایران محتمل نمیدانم. بهنظر من اگر قرار باشد جایی مستقر شوند، آنجا برخی از جزایر خلیج فارس خواهد بود که بتواند برای مدتی مزیت تاکتیکی ایجاد کند.»
چرا جزیره خارک برای ایران و اقتصاد جهان حیاتی است؟
حملات هوایی که پیشتر زیرساختهای نظامی در یک جزیره کوچک ایرانی در خلیج فارس را هدف قرار دادهاند، اگر تأسیسات نفتی را در این جزیره در آینده هدف قرار دهند، اقتصاد جهانی را ممکن است با شوک جدی مواجه سازند.
جزیره خارک محور اصلی برای صادرات نفت ایران و در نتیجه برای اقتصاد این کشور است. هر حملهای به زیرساختهای انرژی این جزیره میتواند پیامدهای جدی برای بازارهای جهانی نفت داشته باشد که همین حالا هم در لبه بحران قرار گرفتهاند.
همزمان با ادامه جنگ در خاورمیانه و بستهماندن تنگه هرمز بهعنوان یکی از مسیرهای کلیدی حملونقل انرژی جهان، روز دوشنبه نگرانیها از بروز یک بحران گسترده تر انرژی شدت گرفت. در شرایط عادی حدود ۲۰ درصد تجارت نفت جهان از این تنگه عبور میکند.
اکنون نگاهها به جزیره خارک، اصلیترین مرکز صادرات نفت ایران، دوخته شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تهدید کرده اگر تهران اجازه ازسرگیری تردد کشتیها را از تنگه هرمز ندهد، زیرساخت نفتی این جزیره را هدف قرار میدهد، اقدامی که واشنگتن تاکنون از انجام آن خودداری کرده است.
چرا جزیره خارک برای شبکه نفتی ایران حیاتی است؟
اهمیت جزیره خارک از نقش آن بهعنوان مرکز سامانه صادراتی ایران ناشی میشود. نزدیک به ۹۰ درصد صادرات نفتخام ایران از طریق این جزیره انجام میشود و بخش قابل توجهی از آن راهی چین و دیگر بازارهای آسیایی میشود.
جزیره خارک در شمال خلیج فارس قرار دارد و با آنکه نسبتا کوچک است، یعنی طولی حدود ۸ کیلومتر و عرضی برابر با ۴ تا ۵ کیلومتر دارد، اما زیرساختهای گستردهای از جمله مخازن ذخیرهسازی، خطوط لوله و پایانههای بارگیری دریایی را در خود جای داده است.
برخی از بزرگترین میدانهای نفتی ایران پیش از بارگیری نفت خام توسط تانکرها، بهوسیله خطوط لوله در این نقطه به هم میرسند.
صادرات نفت همچنان یکی از اصلیترین منابع درآمدی دولت ایران است و به همین دلیل جزیره خارک یک دارایی راهبردی برای اقتصاد این کشور به شمار میرود.
پایانههای این جزیره قادرند روزانه حدود ۱.۳ تا ۱.۶ میلیون بشکه نفتخام بارگیری کنند، ظرفیتی که بهدلیل دسترسی به آبهای عمیق و امکان پهلوگیری ابرنفتکشها ایجاد شده است.
بر اساس تحلیل شرکت بانکداری «جیپی مورگان چیس»، در روزهای پیش از تشدید تنشها در منطقه، ایران صادرات خود را از جزیره خارک تا سطح تاحدودی بیسابقهای بالا برده بود.
بر اساس این تحلیل، در فاصله ۱۵ تا ۲۰ فوریه، حجم محمولهها از سه میلیون بشکه در روز نیز فراتر رفته بود، رقمی که نشان میدهد تهران به احتمال برای پیشدستی در برابر اختلالات احتمالی، صادرات را شتاب داده بود.
هفته گذشته آمریکا و اسرائیل اعلام کردند مواضع نظامی در این جزیره را هدف حملات خود قرار دادهاند.
ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت آمریکا داراییهای نظامی این جزیره را «کاملا نابود» کرده است. او هشدار داد اگر ایران برای تردد کشتیها در تنگه هرمز مشکلی ایجاد کند، واشنگتن ممکن است در تصمیم خود برای هدف قرار ندادن زیرساختهای نفتی این جزیره تجدیدنظر کند.
رسانههای ایران، بعدتر گزارش دادند که تهران هشدار داده است اگر تاسیسات این کشور هدف قرار گیرند، علیه زیرساختهای انرژی مرتبط با شرکتهای آمریکایی در منطقه، دست به تلافی خواهد زد.
پیامدهای اقتصادی جهانی
به گفته تحلیلگران، حمله به پایانههای صادراتی جزیره خارک میتواند روزانه حدود ۱.۵ تا ۲ میلیون بشکه نفت را از عرضه جهانی حذف کند.
به گفته روکایا ابراهیم، استراتژیست کالا در شرکت پژوهشی سرمایهگذاری «بیسیای» این کاهش میتواند معادل حدود ۳ تا ۴ درصد از تجارت جهانی نفتخام دریایی باشد.
بهنظر کارشناسان، اقتصادهای آسیایی از جمله چین به شکل ویژه در معرض این شوک قرار دارند، زیرا بهشدت به محمولههای نفتی صادراتی از خاورمیانه وابستهاند.
ابراهیم گفت: «حمله به زیرساختهای نفتی جزیره خارک نهتنها ظرفیت صادرات نفت ایران را تضعیف میکند، بلکه خطر حملات گستردهتر به زیرساختهای انرژی در کل منطقه را هم بالا میبرد.» او در ادامه گفت چنین سطحی از تنش میتواند قیمت نفت را به نزدیکی ۱۲۰ دلار برای هر بشکه برساند.
به گفته جیم رید، رییس جهانی پژوهش اقتصاد کلان در دویچهبانک، از آغاز جنگ تاکنون، قیمت نفت خام برنت بهطور چشمگیری حدود ۴۲ درصد افزایش داشته و شاخص وست تگزاس اینترمیدیت نیز با جهش ۴۷ درصدی مواجه شده است.
تحلیلگران هشدار میدهند مهمترین خطر، گسترش درگیریها و هدف قرار دادن طیف وسیعتری از زیرساختهای انرژی در سراسر منطقه است. از جمله این اهداف احتمالی میتواند خطوط لولهای باشد که برای دور زدن تنگه هرمز طراحی شدهاند.
ابراهیم گفت: «بهویژه حمله به خط لوله شرقـغرب عربستان سعودی و خط لوله نفتخام ابوظبی در امارات عربی متحده، که هر دو برای تغییر مسیر جریان نفت مختلشده بر اثر بستهشدن تنگه هرمز استفاده میشوند، ضربه قابل توجهی خواهد بود.»
تیم تحقیقاتی بخش کالا در «جیپی مورگان» تخمین زده است حمله به جزیره خارک بهاحتمال زیاد میتواند به اقدامهای تلافیجویانه در تنگه هرمز یا علیه تاسیسات بزرگ انرژی در منطقه منجر شود.
این بانک چند مرکز مهم نفتی با اهمیت راهبردی را که میتوانند در معرض خطر باشند، برجسته کرده است که میتوان پایانه راس تنوره عربستان سعودی، تاسیسات بقیق و بندر فجیره در امارات عربی متحده اشاره کرد.
اختلال در فعالیت هر یک از این تاسیسات میتواند عرضه جهانی نفت را باز هم محدودتر کند.
همزمان تحلیلگران میگویند استفاده کشورهای تولیدکننده نفت از ظرفیت تولید اضافی فقط میتواند تا حد محدودی از فشارها بکاهد.
بخش عمده ظرفیت ذخیره جهان در اختیار اعضای اوپک است که صادرات آنها نیز به عبور از تنگه هرمز وابسته است.
ابراهیم گفت: «تا زمانی که تنگه هرمز دوباره باز نشود، رساندن این ظرفیت مازاد به بازارهای جهانی کار آسانی نخواهد بود.»
در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد؟
هنوز روشن نیست که آمریکا در نهایت تصمیم به هدف قرار دادن زیرساختهای نفتی جزیره خارک بگیرد یا خیر.
اما همین احتمال بهتنهایی بر نگرانیهای رو به افزایش در بازارهای جهانی افزوده است، زیرا سرمایهگذاران تحولات پیرامون تنگه هرمز را با دقت دنبال میکنند.
ابراهیم گفت: «تاثیر این بحران بر رشد اقتصاد جهانی تا حد زیادی به مدت زمان درگیری و اینکه آیا تنگه هرمز همچنان بسته میماند یا خیر، بستگی خواهد داشت.»
او در ادامه گفت: «اختلال طولانیمدت در عرضه نفت میتواند انتظارات تورمی را بالا ببرد، بر بازارهای جهانی تاثیر بگذارد و به تقویت دلار آمریکا بینجامد.»
امانوئل ماکرون از ایران خواست سسیل کوهلر و ژاک پاریس، را آزاد کند
رییس جمهوری فرانسه در شبکه ایکس، اعلام کرد که «از ایران خواسته است هرچه سریعتر امکان بازگشت سسیل کوهلر و ژاک پاریس، به فرانسه را فراهم کند.»
امانوئل ماکرون در گفتوگویی که مسعود پزشکیان داشت، همچنین خواستار «کاهش تنش» شد و «بر ضرورت مطلق پایان دادن به حملات غیرقابلقبول علیه کشورهای منطقه، حفظ زیرساختهای انرژی و غیرنظامی، و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز» تاکید کرد.
عربستان سعودی خواهان تضعیف توانمندیهای موشکی ایران پیش از پایان جنگ است
یک مقام منطقهای آگاه از موضع عربستان سعودی به سیانان گفت که ریاض خواهان پایان جنگ با ایران است، اما بهشرطی که توانمندیهای موشکهای کروز و بالستیک تهران «تا حد امکان» تضعیف شده باشد. این مقام منطقهای گفت با این حال، ریاض نمیخواهد زیرساختهای غیرنظامی ایران آسیب ببیند. او گفت: «ما نمیتوانیم یک همسایه متجاوز داشته باشیم، اما در عین حال نمیتوانیم جمعیتی در ایران داشته باشیم که فقیر باشد.»
سفر وزیر خارجه آمریکا به فرانسه برای متقاعد کردن اعضای گروه هفت درباره جنگ ایران
کسی از وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور در هفته جاری به فرانسه سفر خواهد کرد تا متحدان بدبین آمریکا در گروه هفت را نسبت به راهبرد جنگ با ایران، جنگی که باعث جهش قیمت جهانی سوخت شده است، متقاعد کند.
بر اساس بیانیه وزارت خارجه آمریکا، روبیو روز جمعه در نشست وزرای خارجه گروه هفت در فرانسه شرکت خواهد کرد تا درباره منافع کلیدی آمریکا و نگرانیهای مشترک امنیتی و فرصتهای همکاری گفتوگو کند.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیه خود تصریح کرده است که محورهای اصلی گفتوگو شامل جنگ روسیه و اوکراین، وضعیت خاورمیانه و تهدیدهای جهانی علیه صلح و ثبات خواهد بود.
شورای حقوق بشر سازمان ملل: جمهوری اسلامی باید به قربانیان حملات غرامت کامل پرداخت کند
شورای حقوق بشر سازمان ملل روز چهارشنبه با تصویب قطعنامهای، حملات «عمدی و بیدلیل» جمهوری اسلامی به کشورهای خلیج فارس و اردن را به «شدیدترین وجه» محکوم کرد و از جمهوری اسلامی خواست برای خسارات و آسیبهای ناشی از این حملات به همه قربانیان بهطور کامل، موثر و فوری غرامت پرداخت کند.
در این قطعنامه آمده است جمهوری اسلامی ایران باید بهطور کامل به قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت و تعهدات خود ذیل حقوق بینالملل، از جمله حقوق بینالملل حقوق بشر و حقوق بینالملل بشردوستانه، پایبند باشد.
شورای حقوق بشر از جمهوری اسلامی خواست فورا و بدون قید و شرط همه حملات، تهدیدها و اقدامات بیدلیل علیه بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و اردن، از جمله از طریق نیروهای نیابتی، را متوقف کند و از غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی حفاظت شود.
ائتلاف ۳۰ کشور برای امنیت تنگه هرمز همزمان با اعزام نیروهای هوابرد آمریکا
گزارشها از تلاش فرانسه و بریتانیا برای تشکیل ائتلافی متشکل از ۳۰ کشور بهمنظور تأمین امنیت تنگه هرمز حکایت دارد. همزمان ایالات متحد آمریکا نیز با اعزام نیروهای هوابرد، حضور نظامی خود در منطقه را تقویت میکند.
خبرگزاری فرانسه، به نقل از رسانههای بریتانیایی نوشت که لندن و پاریس قرار است در روزهای آینده نشستی با حضور نمایندگان دفاعی حدود سی کشور برگزار کنند تا امکان تشکیل یک ائتلاف بینالمللی برای تأمین امنیت تنگه هرمز مورد بررسی قرار بگیرد. بر اساس این گزارش، این نشست در سطح مقامهای نظامی به ریاست ریچارد نایتون، رییس ستاد ارتش بریتانیا، و فابین ماندون، همتای فرانسوی او، برگزار خواهد شد. روزنامههای تایمز و گاردین به نقل از منبعی در وزارت دفاع بریتانیا این اطلاعات را منتشر کردهاند، هرچند این وزارتخانه به طور رسمی آن را تایید نکرده است.
به گزارش روزنامه تایمز، رییس ستاد ارتش بریتانیا، روز یکشنبه گذشته نشستی با همتایان خود از فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، ژاپن و کانادا برگزار کرده است تا امکان تشکیل ائتلافی بینالمللی برای تامین امنیت و بازگشایی تنگه هرمز بررسی شود. بر اساس این گزارش، این طرح در دو مرحله اجرا خواهد شد. در مرحله نخست، نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا یک ناو تخصصی برای پاکسازی مینهای دریایی در تنگه هرمز مستقر خواهد کرد. در مرحله دوم، ناوهای جنگی کشورهای عضو این ائتلاف در قالب یک مأموریت چندملیتی، مسئولیت حفاظت از کشتیهای تجاری و تأمین امنیت عبور و مرور دریایی را بر عهده خواهند گرفت.
تایمز، همچنین گزارش داده است که قرار است در روزهای آینده نشست دیگری با مشارکت همین کشورها و بهطور مشترک به ریاست ریچارد نایتون و فابین ماندون، رئیس ستاد مشترک ارتش فرانسه، برگزار شود تا ابعاد عملیاتی این طرح بیشتر بررسی شود. به نوشته این روزنامه، بریتانیا امیدوار است که ایالات متحد آمریکا نیز به این ائتلاف بپیوندد و در اجرای این مأموریت نقش ایفا کند.
همزمان، بریتانیا پیشنهاد داده است که در مرحلهای بعد، یک کنفرانس بینالمللی گستردهتر درباره امنیت تنگه هرمز در شهر پورتسموث یا لندن برگزار شود تا چارچوب یک ائتلاف عملیاتی برای حفاظت از این مسیر حیاتی شکل گیرد. این تحولات در شرایطی صورت میگیرد که ایالات متحد آمریکا نیز در حال تقویت حضور نظامی خود در منطقه است. به گزارش رویترز، پنتاگون در نظر دارد هزاران نیروی لشکر ۸۲ هوابرد، یکی از یگانهای واکنش سریع ارتش آمریکا، را به خاورمیانه اعزام کند.
دو منبع آگاه که با رویترز گفتوگو کردهاند، بدون اشاره به جزئیات زمان و محل استقرار این نیروها، گفتهاند که این اقدام در چارچوب افزایش آمادگی عملیاتی آمریکا در منطقه انجام میشود. به گفته یکی از این منابع، هنوز تصمیمی برای اعزام نیروها به داخل خاک ایران اتخاذ نشده، اما این استقرار میتواند ظرفیت لازم برای عملیات احتمالی آینده را فراهم کند.
اعزام این نیروها در ادامه استقرار هزاران تفنگدار دریایی و نیروهای دریایی آمریکا در هفته گذشته صورت میگیرد که با ناو تهاجمی یواساس باکسر و یگانهای همراه آن به منطقه اعزام شدهاند. این تحولات همزمان است با اظهارات دیروز دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، که از «پیشرفت» در مذاکرات جدید با مقامات ایران سخن گفته و تهدید خود برای حمله به زیرساختهای برق این کشور را بهطور موقت به تعویق انداخته است. همزمانی این تحرکات نظامی و ابتکارهای دیپلماتیک نشان میدهد که بحران جاری در منطقه وارد مرحلهای پیچیده شده است که در آن تلاش برای مهار تنش از طریق گفتوگو، با آمادهسازی برای سناریوهای نظامی در کنار یکدیگر پیش میروند.
سر در ساختمان دادستانی کل کشور در تهران
دادستانی جمهوری اسلامی تهدید علیه اموال برخی مخالفان خارج از کشور را عملی کرد
پس از تهدید چند باره مخالفان جمهوری اسلامی در خارج از کشور به توقیف اموال و داراییها، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از عملی شدن این تهدید در مورد دستکم سه چهره مخالف در خارج از ایران خبر داد.
بر اساس گزارشهای روز سهشنبه و چهارشنبه رسانههای حکومتی ایران، به نامهای مخفف سه چهره مخالف جمهوری اسلامی اشاره کردند که اموال آنها به گفته دستگاه قضایی جمهوری اسلامی توقیف شده است.
در این زمینه شامگاه سهشنبه خبرگزاری صداوسیمای جمهوری اسلامی، به «توقیف تمامی اموال ثبتی ب. الف. و تعدادی از نزدیکانش در ایران» اشاره کرد و نوشت که این اقدام قضایی «به دلیل همکاری با عناصر تروریستی و رژیم صهیونیستی» انجام شده است.
پیش از این و در ۱۸ اسفند، دادستانی کل کشور جمهوری اسلامی، با انتشار اطلاعیهای، مخالفان و منتقدان ایرانی خارج از کشور را به مصادره اموال و مجازاتهای دیگر تهدید کرده بود.
در این میان خبرگزاری فارس وابسته به سپاه، نیز به نقل از دادسرای عمومی و انقلاب یزد، از توقیف اموال آقای «ع.ش.ز» و خانم «م.م.الف» خبر داده است.
در مورد هویت ع.ش.ز نیز در رسانههای داخلی گمانهزنی شده که این نام به «علی شریفی زارچی»، استاد اخراجی دانشگاه صنعتی شریف و رییس کمیته علمی المپیاد جهانی کامپیوتر اشاره دارد که از زمان اعتراضهای دیماه و بهویژه پس از عملیات نظامی ایالات متحده و اسرائیل در ایران، انتقادات تندی را متوجه حکومت جمهوری اسلامی کرده بود.
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته هم احکامی غیابی را در مورد برخی روزنامهنگاران و فعالان سیاسی و فرهنگی خارج از کشور صادر کرد و از جمله بسیاری از روزنامهنگاران مشغول در رسانههای خارج از کشور، مشمول ممنوعیت معامله یا احکام دیگر شدهاند.
تصویر بریوان مولانی و پرستش دهاقین تنها دو نفر از قربانیان غیرنظامی این جنگ
روایت پرستش و بریوان، جانباختگان جنگ که برای کمک به مردم و دلتنگی در شهر ماندند
پرستش دهاقین یک داروساز جوان بود که در انفجاری در محل کارش کشته شد. بریوان مولانی در تختخواب بود که آوار ناشی از یک حمله هوایی در تهران او را کشت.
بیش از سه هفته است که تهران و دیگر شهرهای ایران هدف حملات هوایی آمریکا و اسرائیل قرار دارند و هزاران هدف در سراسر کشور مورد اصابت قرار گرفتهاند.
گزارشها از تلفات غیرنظامی ناشی از این حملات، محدود به بزرگسالان نیست. گزارش شده است که ایلماه بیلکی، ۳ ساله، یک روز پس از زخمی شدن در شهر سردشت در غرب ایران جان باخته است.
تلفات غیرنظامیان به سرعت در حال افزایش است. بیشتر داستانهای آنها هرگز روایت نخواهد شد.
اما از میان دود غلیظ و سیاه جنگ و قطع اینترنت، اطلاعات محدودی از ایران خارج میشود و نامهای تعداد کمی از قربانیان غیرنظامی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در حال آشکار شدن است.
تصویر: یادبودی که خانواده پرستش دهاقین برای او برگزار کردهاند
بر اساس روایت خانواده و گزارش مرکز اسناد حقوق بشر ایران، پرستش دهاقین در داروخانه محل کار خود در محله آپادانای تهران بود که ساختمان کناری هدف قرار گرفت. ساختمانی که گفته میشود متعلق به یک شرکت فناوری اطلاعات است که متهم است در قطع اینترنت ایران نقش داشته است و توسط آمریکا تحریم شده است.
ویدیویی که در فضای آنلاین منتشر شده مراسم سوگواری برای پرستش را نشان میدهد و تصاویر قابشده او در میان شمعها و گلها دیده میشود.
برادرش پوریا در اینستاگرام نوشت که خواهرش همانند سوگند پزشکی که خورده بود در حال انجام وظیفه کشته شد.
خانواده پرستش که به خوانسار رفته بودند میگویند بارها به او اصرار کرده بودند که تهران امن نیست و به آنها بپیوندد اما او پاسخ داده بود: «مردم به من نیاز دارند، مردم زخمی شدهاند.»
او به برادرش گفته بود: «زخمیها برای درمان به داروخانه میآیند و افراد مسن به دارو نیاز دارند. من باید در این شرایط بمانم و به مردمم کمک کنم.»
برادرش با ادای احترام به او گفت: «تو چقدر شریف بودی…»
اطلاعات کمتری درباره ایلماه بیلکی ۳ ساله وجود دارد که عکس او را گروه حقوق بشری ههنگاو در اختیار بیبیسی قرار داده است. این گروه گفت که ایلماه در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اوایل مارس به شدت زخمی شده و یک روز بعد جان باخته است.
تصویر ایلماه بیلکی، پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اوایل ماه مارس جان باخت
اینستاگرام بریوان مولانی ۲۶ ساله، نشان میدهد او به مد علاقه داشت و یک مزون آنلاین را اداره میکرد. تنها فرزند خانواده بود که تنها یک روز پیش از مرگش به دلیل دلتنگی برای خانه، از شمال ایران به تهران بازگشته بود.
راضیه جانباز، دوست او در اینستاگرام نوشته است که خانواده او میگویند هیچ اطلاعی نداشتند که آنطور که شایع است یک مقام ایرانی، در نزدیکی خانه آنها در خیابان ماکوییپور در محله اعیان نشین زعفرانیه تهران زندگی میکرده است.
تصاویر شبانهای که هلال احمر ایران منتشر کرده، نشان میدهد امدادگران در حال تلاش برای رسیدن به مادر بریوان هستند که زیر آوار گرفتار شده است، در حالی که او با التماس به زبان کردی میپرسد: «آیا دخترم زنده است؟»
بریوان پیشتر از زیر آوار بیرون کشیده شده بود، اما جراحات او مرگبار بود.
راضیه جانباز در اینستاگرام خود نوشته است «او در تختخوابش، درست پیش از به خواب رفتن» در حمله موشکی ۱۷ مارس کشته شد.
او گفت چندین نفر از همسایگان بریوان در حمله هوایی اسرائیل که هفته گذشته آنطور که شایع شده یک مقام امنیتی ایران را هدف قرار داده بود، کشته شدند. خانم جانباز که عضو سابق تیم هندبال ایران است، پس از حمله به محل مورد اصابت موشک رفت و تنها چیزی که از زندگی دوستش پیدا کرد یک لنگه کفش ورزشی بود که در خیابان افتاده بود.
او گفته دوستش بسیار ساکت و آرام بود و « خانواده بریوان هر کاری در توان داشتند برای محافظت از فرزندشان انجام دادند، اما در نهایت حتی بدون اینکه بدانند چه کسی در خانه روبهرویی زندگی میکند، او را از دست دادند.»
خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر(هرانا) مستقر در آمریکا، تاکنون بیش از ۱۴۰۰ کشته غیرنظامی را ثبت کرده است که ۱۵ درصد آنها کودک هستند.
یکی از مرگبارترین حوادث، حمله موشکی به یک مدرسه ابتدایی در شهر میناب در جنوب ایران بود که در آغاز جنگ رخ داد.
گزارشها به مسئولیت آمریکا اشاره دارد، زیرا یک پایگاه نظامی نزدیک مدرسه هدف قرار گرفته بود و گفته میشود موشکی که به این مدرسه برخورد کرده آمریکایی بوده است. ارتش آمریکا به صورت رسمی اصابت موشک به مدرسه را تایید نکرده اما گفته که در حال بررسی این موضوع است.
گروه حقوق بشری ههنگاو ۴۸ کودک و ۱۰ بزرگسال را که در این مدرسه کشته شدهاند، شناسایی کرده است.
ههنگاو «نگرانی شدید» خود را از افزایش تلفات غیرنظامیان ابراز کرده است.
ایران تلفات نظامی خود را گزارش نمیکند و آمارهای متفاوتی درباره تعداد کشتهشدگان در میان نیروهای امنیتی وجود دارد. هرانا گزارش داده است که دستکم ۱۱۶۷ نیروی نظامی از آغاز جنگ کشته شدهاند و ههنگاو این رقم را بیش از ۵۰۰۰ نفر اعلام کرده است.
در طول جنگ، گزارش شده است که بسیاری از ایرانیان به دلیل استفاده از اینترنت و انتشار تصاویر جنگ بازداشت شدهاند. اما حتی برای گروههای حقوق بشری که ارتباطات قویتری در محل دارند، جمعآوری اطلاعات درباره تلفات بسیار دشوار است.
ههنگاو میگوید به مرزبانان ایرانی دستور داده شده به کسانی که سعی میکنند از شبکههای تلفن و اینترنت عراق استفاده کنند -که گاهی در نزدیکی مرز دو کشور قابل دسترسی است- شلیک کنند؛ چرا که حکومت تلاش میکند هم بر جمعیت و هم بر روایت جنگ کنترل داشته باشد.
اویار شیخی از ههنگاو گفت: «این وضعیت واقعا برای مردم دلخراش است.»
او به بیبیسی گفت مردم «وحشتزده» هستند. او گفت: «چند ماه پیش آنها در خیابانها به دست حکومت ایران کشته میشدند و حالا در معرض خطر کشتهشدن در بمبارانها هستند.» او گفت ساختمانهای دولتی در میان مناطق مسکونی هستند و افزود که حتی شهری بزرگ مانند تهران پناهگاههای غیرنظامی در برابر بمب ندارد. او گفت: «وضعیت وخیم است.»
غیرنظامیان بهای «نگرانکننده» جنگ را میپردازند
کمیته بینالمللی صلیب سرخ میگوید غیرنظامیان بهای «نگرانکنندهای» برای جنگ میپردازند. یک امدادگر هلال احمر به نام حمیدرضا جهانبخش در میان کشتهشدگان است و چندین مرکز این نهاد آسیب دیدهاند.
ونسان کاسار، رییس هیات نمایندگی کمیته بینالمللی صلیب سرخ، گفت: «حقوق بینالملل بشردوستانه صریح است: غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی باید از حملات مصون بمانند. کارکنان پزشکی و امدادگران، و همچنین وسایل نقلیه و مراکز درمانی و پرسنل نهادهای بشردوستانه باید محترم شمرده شده و محافظت شوند.»
سازمان بهداشت جهانی اکنون بیش از ۲۰ حمله به مراکز مراقبتهای بهداشتی را تایید کرده و گزارشهایی از موارد بسیار بیشتر وجود دارد. این سازمان میگوید دستکم ۹ نفر از کارکنان حوزه سلامت کشته شدهاند. این سازمان هرگونه خسارت جانبی را بهعنوان یک حمله قلمداد میکند.
تصویر: پیامدهای حمله اسرائیل و آمریکا به هتل بیمارستان گاندی در تهران
ایان کلارک، که هدایت واکنش سازمان بهداشت جهانی به جنگ در خاورمیانه را بر عهده دارد، میگوید: «تشخیص اینکه آیا یک حمله مستقیما این مرکز یا مرکزی در کنار آن را هدف قرار داده، وظیفه ما نیست.»
او افزود: «این یک حمله به مرکز درمانی است و مسئولیت بر عهده طرفهایی است که درگیر مناقشه هستند تا بهطور فعال از غیرنظامیان محافظت کنند و اقدامات لازم را برای اطمینان از آسیب ندیدن مراکز درمانی انجام دهند.»
او افزود: «هرگونه حمله به خدمات بهداشتی نقض حقوق بینالملل است.»
آمریکا پیشتر گفته است که غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد و تعهدات خود را جدی میگیرد.
بیبیسی تصاویری از چندین بیمارستان آسیبدیده را تایید کرده است؛ از جمله بیمارستان خصوصی ۱۷ طبقه گاندی در تهران در نزدیکی مقر صدا و سیما که هدف قرار گرفته بود، بیمارستان هلال احمر در شهر مهاباد در غرب ایران و یک بیمارستان در بوشهر که در آن نوزادان در دستگاههای انکوباتور در حال تخلیه دیده شدند.
به گفته دکتر هاشم موذنزاده، جراح ایرانی، تنها چند هفته پس از تلاش برای نجات جان معترضان زخمی، پزشکانی که در بیمارستانهای دولتی کار میکنند، تحت فشار شدید و «به شدت خسته» هستند.
او اکنون در فرانسه مستقر است، اما با همکاران سابق خود در تهران در تماس بوده است.
او گفت: «بمبهایی که استفاده میشود بسیار بزرگ است و ما تعداد بسیار بالایی از تلفات غیرنظامی داریم.»
دکتر موذنزاده با طرح درخواستی فوری، افزود: «اگر نزدیک مکانهایی مانند بیمارستانها را بمباران میکنید، باید ایمنی و حفاظت آنها را در اولویت قرار دهید.»
جمعیت هلال احمر ایران: تاکنون 66 کودک زیر 5 سال در جنگ جان باختهاند
پیرحسین کولیوند، رییس جمعیت هلال احمر ایران، امروز چهارشنبه 25 مارس، اعلام کرد: از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه این کشور تاکنون ۶۶ کودک زیر ۵ سال در جنگ جان باختهاند و حدود سه هزار زن که در منازل خود حضور داشتند، مجروح شدهاند. بسیاری از مناطق مسکونی بهطور کامل تخریب شدهاند.
وی افزود: از آغاز حملات تاکنون بیش از 85 هزار و 176 محل غیرنظامی دچار آسیب شدهاند که بخشی بهصورت مستقیم و بخشی بهصورت غیرمستقیم هدف قرار گرفتهاند. از این تعداد، حدود 64 هزار و 583 واحد مسکونی و 19 هزار و 694 واحد تجاری هستند که هیچکدام کاربری نظامی نداشته و کاملا غیرنظامی بودهاند. همچنین 26 هزار و 717 واحد مربوط به شهر تهران است که بیشترین آسیبها را متحمل شده است.
کولیوند تصریح کرد: در این حملات، 282 مرکز درمانی شامل بیمارستانها، درمانگاهها، داروخانهها و مراکز بهداشتی مورد هدف قرار گرفتهاند که برخی از آنها، از جمله بیمارستان مطهری، بهطور کامل از چرخه فعالیت خارج شدهاند.
وی ادامه داد: همچنین 600 مدرسه آسیب دیدهاند؛ علاوه بر این، 17 شعبه و پایگاه جمعیت هلال احمر مورد هدف قرار گرفتهاند که نمونه آن پایگاه عوارضی جاده قم در تهران است. سه فروند بالگرد امدادی بهطور کامل از بین رفته و 48 دستگاه خودروی نجات و 46 دستگاه آمبولانس نیز هدف قرار گرفتهاند. همچنین فرودگاهها، هواپیماهای مسافربری و مخازن سوخت در برخی نقاط کشور از جمله تهران مورد حمله واقع شدهاند.
کولیوند درباره کمکهای بینالمللی به ایران اظهار داشت: برخی کشورها از طریق هلال احمر کمکهایی ارسال کردهاند؛ از جمله روسیه که یک محموله دارویی ارسال کرده و در حال تدارک ارسال 300 تن دیگر است. همچنین چین، تاجیکستان با ارسال حدود 600 تن اقلام امدادی و زیستی و جمهوری آذربایجان از جمله کشورهایی هستند که کمکهایی ارائه کردهاند.
جمعبندی
حمله آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد بیست و ششمین روز خود شد. جنگی که نزدیک به یک ماه است کلید خورده و در طول این مدت بارها شهرهای ایران هدف حمله جنگندهها قرار گرفته است. سپاه پاسداران نیز پاسخ های متقابل به حملات داد و علاوه بر هدف گرفتن منافع آمریکا و اسرائیل در منطقه، تل آویو، حیفا و …را زیر ضرب موشک های خود برد.
اعلام دونالد ترامپ مبنی بر به تعویق انداختن حمله به زیرساختهای انرژی ایران و مذاکره با ایران، نه نشانهای از کاهش واقعی خطر، بلکه حملات به ایران ادامه دارد. در چنین وضعیتی، میتوان احتمال داد که ترامپ با دو هدف، این فاجعه بزرگ را به تعوق انداخته است تا فرصت پیدا کند نیروهای بیشتری به خاورمیانه بفرستند و دوم این که با طرح افراد خود، احتملا قصد دارد رقابت بین باقیمانده سران و مقامات سیاسی-نظامی حکومت بیاندازد. با این وجود، فاجعهای که همچنان بر فراز ایران سایه انداخته و مردم را دستکم تا پایان هفته در وضعیتی از اضطراب و انتظار نگه داشته است.
فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی ایران، با لحنی تمسخرآمیز ادعاهای دونالد ترامپ مبنی بر آمادگی جمهوری اسلامی برای دستیابی به توافق را رد کردند؛ ادعاهایی که پس از ارائه یک طرح ۱۵ بندی از سوی واشینگتن به تهران برای پایان دادن به جنگ مطرح شده بود.
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، فرماندهی نظامی ایران، روز چهارشنبه در یک پیام ویدئویی اعلام کرد: «حرف اول و آخر ما همیشه این بوده، هست و خواهد بود: کسی مثل ما هرگز با کسی مثل شما به توافق نمیرسد – نه اکنون، نه هیچوقت.»
در این پیام، همچنین آمده است: «شکست خود را توافق ننامید. دوران وعدههای شما به سر آمده است.» این بیانیه بازتابدهنده تردید عمیق در ایران نسبت به جدی بودن رییسجمهور آمریکا برای دستیابی به توافق است؛ در کنار این باور در میان حاکمیت که با وجود ویرانی ناشی از هزاران حمله آمریکا و اسرائیل، همچنان دست بالا را دارد.
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز به نقل از یک مقام ناشناس گزارش داد که «ایران آتشبس را نمیپذیرد» و پیش از تصمیمگیری درباره پاسخ به پیشنهاد «مطرحشده از سوی میانجیها به درخواست آمریکا»، در پی تحقق «اهداف راهبردی» خود خواهد بود.
ترامپ در طول این هفته بارها از احتمال دستیابی به توافق با ایران سخن گفته است؛ آن هم پس از عقبنشینی از تهدید خود مبنی بر بمباران نیروگاههای ایران در صورت عدم تضمین جریان آزاد کشتیرانی در تنگه راهبردی هرمز.
اظهارات ترامپ، از از جمله ادعای انجام گفتوگو با مقامهای ایرانی، موجب کاهش قیمت نفت و گاز و همچنین رشد بازارهای سهام شده است.
پاکستان، مصر و ترکیه پیامهایی میان واشینگتن و تهران رد و بدل کردهاند. به گفته منابع آگاه، اسلامآباد حتی پیشنهاد داده بود از همین هفته میزبان مذاکرات میان طرفهای درگیر باشد.
یک مقام ارشد در حوزه خلیج فارس درباره تلاشهای دولت ترامپ گفت: «فکر میکنم این تلاشی بسیار ابتدایی برای سنجش اوضاع است.»
در همین هفته، محمدباقر ذوالقدر، از فرماندهان پیشین سپاه، جایگزین لاریجانی بهعنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی شد و به عالیترین مقام امنیتی نظام تبدیل شد.
از سوی دیگر، رییسجمهور آمریکا از چشمانداز توافق سخن میگوید، اما در عین حال، هزاران تفنگدار دریایی به خلیج فارس اعزم است و قرار است حدود ۳۰۰۰ نیروی چترباز نخبه نیز در خاورمیانه مستقر کند.
در چنین وضعیتی، این سئوال مهم پیش میآید که در پشت پرده چه میگذرد؟
ترامپ و مشاورانش در آغاز درگیریها، مدت احتمالی آن را چهار تا شش هفته دانستند. بر اساس این زمانبندی ۲۸ مارس آغاز پنجره زمانی پایان برنامهریزیشده این جنگ است. ترامپ بارها اعلام کرده است که عملیات ایالات متحده «جلوتر از برنامه» پیش میرود و این جنگ پیش از انتظار همگان تمام خواهد شد.
اما یک هفته مانده به پایان جنگ، بهنظر میرسد که آمریکا همچنان با دستیابی به اهداف بلندپروازانهای که ترامپ در ابتدا تعیین کرده بود، فاصله دارد.
همزمان اقدام ایران برای بستن تنگه هرمز منجر به شوک اقتصادی در سراسر جهان شده و انتقادهایی را متوجه ترامپ کرده مبنی بر این که تصمیم او به آغاز درگیری با ایران از ابتدا به اندازه کافی سنجیده نبوده است.
به گزارش سیانان به نقل از چند مقام دولتی و اطلاعاتی آمریکا، مقامات آمریکایی با شتاب در تلاشاند از بسته شدن احتمالی چندماهه این تنگه جلوگیری کنند. آنها در محافل خصوصی اذعان میکنند که بازگشایی این آبراه حیاتی، مشکلی است که راهحل روشنی ندارد و دستکم تا حدی به این بستگی دارد که دونالد ترامپ تا چه اندازه حاضر است برای وادار کردن حکومت ایران به عقبنشینی پیش برود.
همچنین بهنظر میرسد که شکاف فزایندهای میان اهداف آمریکا و اسرائیل در جنگ بهوجود آمده است و این مسئله تصویری که دو کشور از پایان جنگ در ذهن دارند را زیر سئوال میبرد.
به گزارش سیانان، مقامات اسرائیلی در جریان جلسات خصوصی به این نتیجه رسیدهاند که زمانبندی که آقای ترامپ برای پایان درگیری متصور است به مراتب کوتاهتر از زمانبندی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل است.
یک مقام اسرائیلی درباره ترامپ، به سیانان گفت: «شکی نیست که ساعت سیاسی او از ما کوتاهتر و تندتر است. لحظهای که تصمیم بگیرد متوقف شود، متوقف میشود، میگوید ما پیروز شدیم و تمام.» این مقام اسرائیلی گفت اسرائیل خود را برای این احتمال آماده میکند که «ممکن است همهچیز در یک لحظه تمام شود.»
ترامپ روز جمعه به سیانان گفته بود که فکر میکند اسرائیل هر زمان که او آماده پایان دادن به جنگ باشد، آماده خواهد بود. او گفت: «فکر میکنم همینطور باشد. ما کمابیش چیزهای مشابهی میخواهیم. هر دوی ما پیروزی میخواهیم و همین را هم به دست آوردهایم.»
همزمان با گسترش درگیریها، ترامپ در هفته گذشته نارضایتی خود را از آنچه پوشش منفی رسانهای نسبت به موفقیتهای عملیات میداند، ابراز کرد و به متحدان ناتو برای عدم همراهی در اقدامات برای بازگشایی تنگه هرمز اعتراض کرد.
بسیاری از قانونگذاران جمهوریخواه به سیانان گفتهاند که از جلسات محرمانه توجیهی دولت درباره جنگ راضی بودهاند. اما چند نفر از آنها گفتهاند که ترامپ و تیمش بهزودی باید راهبرد خود را علنی کنند، اگرنه با واکنش منفی رایدهندگان خودشان روبهرو خواهند شد.
جف ون درو، نماینده جمهوریخواه نیوجرسی که مرتبا با ترامپ در تماس است، گفت: «در تمام این مدت به ما اطمینان داده شده که با وضعیتی روبهرو نخواهیم شد که تعداد قابلتوجهی نیرو داخل ایران باشند.»
او افزود که حضور نظامی آمریکا در خاک ایران، نقطه شکست او خواهد بود و گفت: «رییسجمهور به ما اطمینان داده که چنین نخواهد شد. و من هم طبعا حرف او را میپذیرم. اما ما جنگهای بیپایان نمیخواهیم.»
به گفته یک منبع آگاه، ترامپ همزمان با بررسی گزینههایی شامل اعزام نیروهای آمریکایی به ایران، مرتبا با متحدان جمهوریخواه خود گفتوگو کرده است. به گفته این منبع، این متحدان او را به اتخاذ رویکردی متفاوت یعنی «اعلام پیروزی و عبور از ماجرا» ترغیب کردهاند.
برخی جمهوریخواهان برجسته کنگره، به ترامپ گفتهاند در صورتی که ارتش آمریکا به اهداف تعیین شده از سوی دن کین، رییس ستاد مشترک دست یابد، ریيسجمهوری میتواند بهطور معقولی جنگ را موفقیتآمیز جلوه دهد.
این در حالی است که هنوز جمهوری اسلامی، کنترل خود را از دست نداده و همچنان در مقابل این جنگ ایستادگی کرده است. اما سناریوهای جاهطلبیای هم از سوی جمهوری اسلامی و هم ترامپ وجود دارد. برخی از متحدان ترامپ، بر این باورند که گزینه جایگزین یعنی تشدید درگیری و فرستادن نیروهای آمریکایی به داخل ایران و اشغال جزایری در خلیج فارس، فاجعهبار است.
به گفته ترامپ، آمریکا و اسرائیل در نابود کردن زرادخانههای موشکی و پهپادی ایران موفقیت قابلتوجهی داشتهاند و بیشتر شناورهای دریایی ایران را نیز غرق کردهاند. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا روز پنجشنبه گذشته، گفته بود که آمریکا بیش از هفت هزار هدف را در ایران مورد حمله قرار داده است. با این حال یکی از اهداف اصلی که ترامپ بیش از همه بهعنوان دلیل جنگ به آن استناد میکند، یعنی اینکه ایران دیگر توان ساخت سلاح هستهای نداشته باشد، هنوز محقق نشده است. احتمالا سوخت هستهای با غنای بالای جمهوری اسلامی ایران، همچنان در اعماق زمین مدفون است و تخصص ایران در تولید آن نیز همچنان پابرجاست.
سیبیاس روز جمعه به نقل از چند منبع آگاه گزارش داد که مقامات پنتاگون تدارکات مفصلی برای اعزام نیروهای زمینی آمریکایی به داخل ایران انجام دادهاند. به گزارش سیانان به نقل از دو مقام آمریکایی، هزاران تفنگدار دریایی و ملوان آمریکایی در راه خاورمیانه هستند. مسیر اعزام یگان یازدهم اعزامی تفنگداران دریایی و گروه آمادگی آبیـخاکی «باکسر» تغییر کرده و شتاب گرفته و اکنون انتظار میرود به خاورمیانه بروند.
بنابر این گزارش، تصرف جزیره خارک یا از کار انداختن زیرساختهای این جزیره، از جمله عملیاتی است که مقامات آمریکایی در محافل خصوصی بررسی کردهاند. آمریکا، همچنین هفته گذشته به زیرساختهای نظامی جزیره خارک حمله کرد و ترامپ تهدید کرد که ممکن است زیرساختهای نفتی این جزیره را نیز هدف قرار دهد.
یک مقام اطلاعاتی آمریکا به سیانان گفته است: «حمله به جزیره خارک یک پیام بود، اما سئوال این است که رییسجمهور تا کجا حاضر است پیش برود تا ایرانیها بگویند که دیگر در راستای منافع ما نیست که اینجا را بهعنوان گلوگاه نگه داریم. چون دقیقا همین لازم است..»
به گفته یک مقام آمریکایی، مقامات کاخ سفید معتقدند تصرف جزیره خارک سپاه پاسداران را «کاملا ورشکسته» خواهد کرد و ممکن است به پایان سریع جنگ منجر شود. اما بسیاری در داخل دولت نسبت به چنین اقدامی محتاطاند، بهویژه با توجه به اینکه انجام آن نیازمند شمار زیادی نیروی زمینی خواهد بود.
عملیات زمینی دیگر برای دستیابی به ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، ممکن است حتی خطرناکتر باشد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت که «بشکهها و سیلندرهای» این مواد قابل جابهجایی هستند. او با این حال، متذکر شد که «اگر در جریان عملیات نظامی اصابت مستقیم» رخ دهد، خطر آلودگی وجود خواهد داشت.
مسئله اعزام نیروی زمینی به ایران برخی جمهوریخواهان را نگران کرده است. دریک ون اوردن، نماینده جمهوریخواه ویسکانسین و عضو پیشین نیروی ویژه نیروی دریایی، به سیانان گفت که بهطور مشخص به دولت توصیه کرده است که از هرگونه استقرار نیروی زمینی خودداری کند: «نمیخواهم چنین چیزی را ببینم.»
مایک فلاد، نماینده جمهوریخواه گفت که نمیخواهد خانوادههای سربازان چنین چیزی را تجربه کنند و امیدوار است جنگ تقریبا تمام شده باشد.
هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی ایران و یا کشورهای حوزه خلیج فارس، نه تنها بر آنها بلکه بر تمام کشورهای جهان تاثیر میگذارد و میتوان نتیجه گرفت که جهان شدیدا به منابع انرژی خاورمیانه نیاز دارد.
از سوی دیگر، هرگونه نیروی اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران که بر حمایتهای خارجی شرطی ببندد و یا در مخالفت با جنگ در صف جمهوری اسلامی قرار گیرد در نهایت بهعنوان مزدور و ابزار چیزی نصیبش نخواهد شد و شکست خواهد خورد. ترامپ، نتانیاهو و نیروی نیابتی آنها(رضا پهلوی و طرفدارانش)، چند بار به مردم ایران وعده دادند که به خیابانها بیایند و کمک به آنها در راه است اما خلف وعده کرد. بنابراین، اپوزیسیون سرنگونیطلب و آزادیخواه و برابریطلب نباید در جبهه جمهوری اسلامی و یا دولتهای آمریکا و اسرائیل قرار گیرد و توجیهاش این باشد که مبارزه میکند. نهایتا این نوع «مبارزه» و هرگونه «جانفشانی»، تاریخ مصرف معینی برای دولتها خواهد داشت که تاریخ مصرف آن کوتاه و موقتی است و خیلی زود کنار گذاشته خواهد شد و هیچ جایگاهی، دستکم در نزد آگاه جامعه پیدا نخواهد کرد.
اکنون این احتمال دارد که در روزهای پیش روی بر اثر تشدید جنگ، فجایع بزرگی در ایران رخ دهد. فجایعی که بیش از پیش بحرانهای ایران را عمیقتر و گستردهتر خواهد کرد و محیط زیست، اقتصاد و سرمایههای انسانی، خطرات و فلاکتهای تازهای درگیر خواهد شد.
آنچه از گزارشات مختلف بر میآید این است که تعویق حمله آمریکا برای ایران نه به معنای پایان تهدید، بلکه صرفا توقفی کوتاه در مسیر بحرانی بزرگتر است. مردم ایران میان احساس آسودگی لحظهای و ترس از آیندهای نزدیک در نوساناند؛ از یک سو کورسوی امید به میانجیگری دیپلماتیک هنوز کاملا خاموش نشده و از سوی دیگر، بیم از آنکه حملهای ویرانگر تنها به تعویق افتاده یا حتی پشت آن نقشهای برای تسلط بر تنگه هرمز و جزایر راهبردی نهفته باشد، فضای عمومی را سنگین و پراضطراب کرده است. در چنین شرایطی، هر ساعت تاخیر نه لزوما نشانه آرامش، بلکه بخشی از یک تعلیق خطرناک است که میتواند هر لحظه به مرحلهای بهمراتب ویرانگرتر وارد شود.
بهرام رحمانی
چهارشنبه پنجم فروردین 1405-بیست و پنجم مارس 2026
