دیروز 23 سپتامبر 2026، مارکو روبیو، وزیرخارجه و مدیر شورای امنیت ملی دولت ترامپ، در یک کنفرانس مطبوعاتی که به بسیاری از موضوعات روز می پرداخت، در پاسخ به سوالی پیرامون موانع رسیدن به نتیجه/پیشرفت مذاکرات، به چند نکته شایان تأمل اشاره می کند. این بخش از کنفرانس را انتخاب کرده و در زیر این یادداشت آورده ام.
روبیو مشکل کلیدی را اینگونه خلاصه می کند که ایران (ج.ا.) بالاخره باید تصمیم بگیرد که می خواهد به مثابه یک کشور که توسط یک دولت مدیریت می شود، وارد مذاکره شود، و یا یک کشور که تصمیماتش بر مبنای خواست های انقلابی جمع بندی می شود.
وی ادامه می دهد که می شود با پزشکیان و عراقچی به یکسری تفاهمات رسید، اما وقتی این توافقات وارد ایران شده و بخش انقلابی (سپاه) به آن می پردازد، همه نتایج و جمع بندیها نقش بر آب می شود.
ایران (ج.ا.) بالاخره باید به این تصمیم برسد که چه می خواهد و از چه جایگاهی می خواهد وارد مذاکره شود. بدون شک ما می خواهیم که به نتیجه مطلوب برسیم.
خب از همان 22 بهمن 1357، این نکته برای ملت شریف ایران روشن بود. امروز سپاه است، آنروز کمیته و خلخالی و گیلانی بود که نمی گذارد و نمی خواهد ایران در روابطی حسنه با دیگر کشورها قرار بگیرد، چرا که بحرانزایی و بحرانزی ئی بخشی از ژن این نظام است.
اما، نکته قابل توجه دیگر روبیو در این است که وی بعنوان مدیر شورای امنیت ملی، دیگر از تغییر نظام صحبت نمی کند، بلکه از تغییر رفتار صحبت می کند، و به روشنی می گوید که تغییر رفتار، آنگونه که مثلا پزشکیان و عراقچی نمایندگی می کنند، خواست ایشان و دولت ترامپ است.
در این کنفرانس مطبوعاتی، روبیو خط قرمز پررنگی بر روی حمایت از سرنگونی کشید.
طبیعتا، اگر جنگی رخ دهد و اوضاع دوباره شکرآب تر از امروز شود، واژه تغییر نظام دوباره مد روز می شود. اما نه به عنوان یک خط، بلکه به عنوان یک تهدید برای بر سر عقل آوردن ج.ا.
علی ناظر (حدودا 45 سال پس از همه گیر شدن شعار مرگ بر خمینی توسط سلحشوران مجاهد خلق در 5 مهر 1360).
2 مهر 1405
24 سپتامبر 2026
در سواحل امن
